واژه نامۀ آبکناری ۲

لطفا” معانی لغاتی را که هنوز ترجمه نشده اند، ارسال نمایید و   چنانچه موردی نیاز به اصلاح دارد به ما یادآوری کنید- با تشکر
۶۰۱ پیش کاول pish   kaval تیغه   آهنی جلوی گاو آهن
۶۰۲ پیشاکودو pisha   kudu بجه گربه
۶۰۳ پیشکول pishkol
۶۰۴ پیشکولو وینی pishkolu vini بینی کوچولوی شبیه بینی گربه
۶۰۵ پیشی pishi گربه
۶۰۶ پیشی pishi لوله   لاستیکی که در گهواره کودک بکار می رود
۶۰۷ پیشی میشی pishi mishi آشغال های کوچک و سبک مثل   برگهای خشک و کوچک یا پرهای کاه
۶۰۸ پیشی میشی pishi mishi کنایه از حرف یا آدمهای کم ارزش   (در دعا این طور می گویند: خودا شیمه عزیزانه بدارو امه ان پیش میشانه ای امه   ران بدارو گوینده بطور ضمنی با کوچک کردن بچه هایش هم آنها را از چشم زخم محافظت   می کند و هم ره به تواضع می رود).
۶۰۹ پیلی pilli بزرگ
۶۱۰ پیندری pindry چروکیدگی   پوست
۶۱۱ پینی pini نعناع
۶۱۲ پینی pini نعناع
۶۱۳ پینیش pinish پشه
۶۱۴ پینیک pinik وصله
۶۱۵ تات tat ته آخر (اون تاته جا ایته گاز   دارمو هنه مره پلا خورمو. گازان همو فووسن).
۶۱۶ تات و توت taato tut ته توی کاری یا مطلبی – م.ث. تا   انه تاته بیرین ناورو دس کشه مگر؟! (تا از ته توی مطلب سر در نیاورد دست بردار   هست مگر؟)
۶۱۷ تاتایی ta tayee سایه
۶۱۸ تاتی   گولنجو ta ti   gulunjoo راه رفتن   کودک نوپا
۶۱۹ تارانن taranan تاراندن
۶۲۰ تارکی   گورکی  tarki gurki تاریک   خیلی تاریک  مثل گور تاریک
۶۲۱ تاسیان tasyan دلتنگی
۶۲۲ تاشتن tashtan تراشیدن
۶۲۳ تالشو   تومان دامن یا   پیراهنی اگر خیلی بلند باشد از این عبارت استفاده می کنند.
۶۲۴ تانسن tanasan توانستن
۶۲۵ تاهال ،   تائال ta   aal  سقف خانه
۶۲۶ تاوادان tavadan انداختن
۶۲۷ تبجو tab joo سینی   بزرگ چوبی برای پاک کردن برنج از ناخالصی
۶۲۸ تترج tataraj ردیف،   پشت سر هم
۶۲۹ تجو وینی teju vini بینی تیز و راست.
۶۳۰ تخ takh سنبله   چسبنده نوعی علف هرز
۶۳۱ ترکمه یا   ترکمو tarkemu بی ادب
۶۳۲ ترو taru گیاهی با برگهای کوچک و پنجی ۵   شکل که در سایه دار می روید و در یک خورش محلی از آن استفاده می کنند.
۶۳۳ تفاق –   تواق tafagh اتقاق و   پیش آمد
۶۳۴ تک tok نوک و   منقار
۶۳۵ تکاتک takatak عرضی
۶۳۶ تکاددوبی takaddubi دوندگی –   دوندگی کردن
۶۳۷ تلار tlar تالار   تراس بزرگی که به اندازه یکمهتابییاایوان بود متصل به خانه
۶۳۸ تلس Talas تاول
۶۳۹ تلمبار til   ambar محل   پرورش کرم ابریشم
۶۴۰ تلنگ talang گره موقت
۶۴۱ تنا بندو tana bandu جنبنده به ویژه انسان
۶۴۲ تنا که tana ke تنهایکی شاید به تنهایی
۶۴۳ تنگام tangam جای تنگ
۶۴۴ تنگر tanga تگرگ
۶۴۵ تنهایو بی تین tan haayu bitin تک و تنها – بی آنکه تنی دیگر   همراهم باشد.
۶۴۶ ته خسن tekhasan جوانه   زدن-  تنها در مورد دانه های سبزی جو   برنج و حبوبات بکار می رود بویژه وقتی دانه ها را خیس
۶۴۷ توتی دآن   یا توتی دادن tu ti   dan فرمان   حمله دادن به سگ
۶۴۸ توتی دئن   (سگ) tuti da   an به سگ   دستور حمله دادن.
۶۴۹ تورش آش tursh o   ash آش ترش
۶۵۰ تورش واش tursh   wash علف ترش
۶۵۱ تورو انجیل دار toru anjil daar درخت انجیر وحشی
۶۵۲ تورو سونجو (دار) toru sunju درخت سنجد وحشی (این درخت گلهای   بسیار
۶۵۳ توروب گول turub gul گویا همان توربو گول turbu gul   است. نیاز به تحقیق دارد.
۶۵۴ توسو tosu توسکا
۶۵۵ توشک tushk گره ،   هسته میوه
۶۵۶ توشکه tushkeh گره
۶۵۷ توقسنگ togh   sang پرنده ای   کوچکتر از چنگر
۶۵۸ توکّو tu ku قطره ، چکه
۶۵۹ تومان tuman شلوار   کوتاه
۶۶۰ توندیر tun dir لوله سیمانی یا سفالی برای دور   چاه که در واقع همان تنور است
۶۶۱ توندیر tundir دیواره سفالی دهانه چاه به   ارتفاع و قطر حداکثر یک متر
۶۶۲ تونگولو tun   guloo تلنگر
۶۶۳ تونوکو to nu   koo شورت
۶۶۴ تونی tuni چرخ   ریستدگی دستی
۶۶۵ تینگ ،   ونگ ting ،   tung مثل   صوندق باید اوی فرانسوی اش خواند – النگو
۶۶۶ تیانت tianat طینت – باطن
۶۶۷ تیرینگ یا تورینگ tiring یا turing قرقاول
۶۶۸ تیک tik شاهین
۶۶۹ تیلاوار   تاب tila var   tab
۶۷۰ تیلیف tiif آستین
۶۷۱ تینیکو(تنکه) tiniko
۶۷۲ تینیوی tini vi ایوان   خانه های روستایی
۶۷۳ ثاوید   ثاویده  savid savideh بگو مگوی   بی هدف برای اثباتچیزی
۶۷۴ جاجیگا jajiga جا و   مکان
۶۷۵ جاخطر jakh tar از یاد   بردن، فراموشی
۶۷۶ جارسونو jar   sunoo دوباره
۶۷۷ جاوسن javasan جویدن
۶۷۸ جبالدوز jabalduz سوزن   بزرگ
۶۷۹ جبردن jebardan در جای   پنهان کردن و در مورد دروغ تحویل دادن هم بکار می رود
۶۸۰ جختایی گب   زه آن Jakhtayee پشت سر   هم حرف زدن
۶۸۱ جدار زئن jedar ze an چوبی یا الواری را برای جلوگیری   از افتادن چیزی دیگر زیرش قرار دادن.
۶۸۲ جزا jaza نفوذ آب   از لابلای گل و لای
۶۸۳ جزناسن jeznasan در جایی   مثل باتلاق گیر کردن
۶۸۴ جلختو  jalakh tu جلیقه
۶۸۵ جلقزو jalagh zu جلیقه
۶۸۶ جما خوردن Jama   khodan در رفتن   استخوان دست و پا را گویند
۶۸۷ جمختن jamakhtan پافشاری   و اصرار و به عبارت دیگر پیله کردن
۶۸۸ جنجله jan jloo بالاترین   نقطه هر چیز مرتفع مانند درخت و ساختمان
۶۸۹ جندر زآن jender   ze an ابرو   بالا انداختن
۶۹۰ جه دار je dar چوبی که   برای حمایت از چیز سنگین زی آن قرار می دهند
۶۹۱ جه زن jezen فرو کردن
۶۹۲ جه لا جه   لا خوردن jela   jela khurdan در حالت   آویزان نوسان داشتن
۶۹۳ جه ود je vad سبد   مخصوص هندوانه و کدو برای آویزان کردن
۶۹۴ جوخوفتن jukhuftan پنهان   شدن
۶۹۵ جودی وورگادا jidi vorgad دچار لکنت زبان شد. به معنی به   تته پته افتادن هم هست وقتی کسی از سر اضطراب و پریشانی دچار لکنت می شود.
۶۹۶ جوراف juraff جوراب
۶۹۷ جوروف juruf جوراب
۶۹۸ جوغ  اشتهای خیلی زیاد
۶۹۹ جوکودن jo kudan جدا کردن   دانه  از خوشه برنج
۷۰۰ جوکودن Ju kudan فرو کردن   ، مثل نخ کردن در سوزن
۷۰۱ جوکول ju kul برنج   نارس که با آن نوعی دسر درست می کنند
۷۰۲ جول jul لپ
۷۰۳ جولو پلاس julu   plaas
۷۰۴ جولوف juluf افسار
۷۰۵ جولوو julov جلو
۷۰۶ جونشورا jon   shora آبتنی
۷۰۷ جووزنه ju vu   zaneh عبور   داده
۷۰۸ جووشتن juvoshtan رد شدن ،   گذشتن و عبور کردن
۷۰۹ جووشته juvushte در رفته
۷۱۰ جی خاکو   گیل ویگیفتن  با احترام و محبت بسیار از فردی یا مهمانی   استقبال کردن یا حال و احوال کردن.
۷۱۱ جی پختن ji   pekhtan سریعا”   بریدن و همچنین هر عمل سریع را گویند
۷۱۲ جی گیفتن ji   giftan بیرون   کشیدن و به حرکت در آوردن وسایل نقلیه
۷۱۳ جیگا دآن jiga dan پنهان   کردن
۷۱۴ جیگلی jigli جیغ زدن
۷۱۵ جیگلی jigli فریاد
۷۱۶ جیگیفتن jigiftan بیرون   کشیدن، قایق را به حرکت درآوردن
۷۱۷ جیلیسکا giliska سر خوردن و لیز خوردن
۷۱۸ جین جیری   میس jin jiri   mis
۷۱۹ چَت وَل chat val مقیاس   وزنی برابر ۱۰۰ گرم
۷۲۰ چا توندیر chaa tundir هر دو او مثل “موس” تلفظ می   شوند یک حفاظ سفالی به بلندی و قطر یک متر حد اکثر که در دهانه چاه می گذاشتند.
۷۲۱ چا واش chaa vaash خزه هایی که در دهانه و دیواره   چاه می روید سایه دوست است و برای گرم و مرطوب نگاه داشتن تخم هندوانه که در   بهار خیس
۷۲۲ چاب chab آب دهان
۷۲۳ چاب چاب chab   chab چه چه   بلبل
۷۲۴ چاتین chatin  دشوار (لغت ترکی)
۷۲۵ چاچنی میس chachni   mis دم   جنبانک
۷۲۶ چار   چنگاله char   changaleh چهار دست   و پا
۷۲۷ چارپاچو char   pachu چهار   زانو نشستن
۷۲۸ چاکودن chakudan درست   کردن
۷۲۹ چاکون   پاکون chakun   pakun توصیفی   برای آرایش بانوان ، رتق و فتق امور
۷۳۰ چالک زنی chalak   zani
۷۳۱ چالیک chalik قسمت   غبغب انسان یا پرنده را گویند
۷۳۲ چایش Chayesh سردی   کردن و سرمازدگی
۷۳۳ چرتوچولا chart o   chola مزخرف
۷۳۴ چسلک chaslak یک نوع   بد وبیراه مادرانه
۷۳۵ چشتن chashtan چشیدن
۷۳۶ چکپر chak par دست و پا   زدن شدید
۷۳۷ چکره یا   چکرو chakreh جایی که   زانو خم می شود
۷۳۸ چکله chakleh فرغون
۷۳۹ چکو chaku داغو   روغن چکو بوکوده مه دسه سر
۷۴۰ چل chalik وسیله   بازی تراشیده شده ازچوب بشکل lov,x
۷۴۱ چل بازی chal   bazi بازی با   چل و شلاق
۷۴۲ چمچه cham   cheh ملاقه   بزرگ
۷۴۳ چندر غاز chandar   ghaz مبلغ   ناچیز
۷۴۴ چنگز changaz تنه درخت   توت
۷۴۵ چو   پاچینی cho   pachini بسیار   خشک ، م.ث.پلا هتیو چوپاچینی
۷۴۶ چو چخال cho   chakhal چوب و   خده چوب
۷۴۷ چو زئن cho zean انگلک کردن
۷۴۸ چواش chavash نوعی علف   خودرو که در طبخ ترش تره کاربرد دارد
۷۴۹ چوب چوبو chub   chubu پچ پچ
۷۵۰ چوبکین cho be   kin
۷۵۱ چوبو مغ chobu   megh  یکی از چهار پایه اصلیحصیر
۷۵۲ چوتمه فتر chutmeh   fatar ازگیل
۷۵۳ چوچکا chuchka پستانک   کودکان
۷۵۴ چوچیل chu chil مارمولک
۷۵۵ چوسوجان cho   sojan نوعی   آسیب پوستی که در اثر تماس با یک حشره خاص ایجاد می شود
۷۵۶ چوفتک chuftak پشت دری   ، قفل چوبی
۷۵۷ چوک کو chuk ku چکه   کردن- تائال چوک کو کونه
۷۵۸ چوله کله chula   kalu لجنزار
۷۵۹ چوم chum چشم
۷۶۰ چوم سولک chumsulak حسود ،   بخیل
۷۶۱ چوم مانسو chom manasu خیلی قشنگ و بی نقص احتمالا از   chum گرفته شده مثل چشم. (یقین ندارم).
۷۶۲ چومسن یا   بوچموسن chomasan خمیدن
۷۶۳ چومه   قورصو Chume   ghorsu سو سو   دادن
۷۶۴ چونگلیس chunglis نیشگون   یا وشگون
۷۶۵ چی چیر یا   چی چیل chichil مارمولک
۷۶۶ چیپا Chipa
۷۶۷ چیری chiri پرستوی   دریایی
۷۶۸ چیشتاکون chishtakun دو بهم   زن ، کسی که چوغولی افراد را می کند
۷۶۹ چیکا chika نوعی   پرنده شبیه سار
۷۷۰ چیکچی chik chi وسایل
۷۷۱ چیلو میلو chilo   milo سفید و   سیاه
۷۷۲ چینگلیس ching   lis فضله مرغ
۷۷۳ چینی گول chini gul گیاهی معطر از خانواده گشنیز که   در ترشی همان خورش ترشه تره از آن استفاده می کنند.
۷۷۴ حاج حاجی haj haji پرستو
۷۷۵ حره سر herre   sar روی   ایوان خانه
۷۷۶ حریال یا   هریال haryal پارچه   سفید و ظریف
۷۷۷ حلو بااز helu baaz حیله گر
۷۷۸ حمبال hambaal حمال
۷۷۹ حینا hina یا خینا khina حنا (گل سرشوری که از گیاه حنا   حاصل می شود. (یک دوست هندی دارم که مویش را با حنا رنگ می کند و به دقیقا به   تلفظ آبکناری یعنی hina این ماده را می خواند!ّ)
۷۸۰ خاچکا khachka خالی   کردن و به صفر رساندن
۷۸۱ خاچکی khachki لخت
۷۸۲ خاخاج khakhaj
۷۸۳ خاخاشین khakhashin چوب زیر   اشکرکه با فاصله نیم متر از هم از اول تلمبار تا آخر می گذارند
۷۸۴ خاخور khakhur خواهر
۷۸۵ خاش و پوش khash o   pish استخوان   های ریز و درشت
۷۸۶ خاش والیس khash   vales چاپلوس و   متملق
۷۸۷ خاشه khasheh به آدم   لاغر اطلاق می شود
۷۸۸ خاشو کویی khasho   kuyee یک نوع   کدو
۷۸۹ خاشومجال khash o   majal به میل   خود و سر فرصت مناسب
۷۹۰ خالیک khalik بیل
۷۹۱ خاناخا kha na   kha خواه نا   خواه
۷۹۲ خانه خراس khana   kharas تأکید   همرا با گله
۷۹۳ خانه سو زن khaneh so zan کاس اشکن ، شقایق
۷۹۴ خانه   فاشور khaneh   foshor خانه های   قدیمی رابا آهک ونیل با جارو رنگ وضد عفونی میکردندرامیگویند
۷۹۵ خانه   فوشور khaneh   fushor کچ مالی   یا خاک مالی دیوارهای روستایی
۷۹۶ خانو شر khaanu shor سفید کردن دیوارهای داخلی خانه   با آهک.
۷۹۷ خانو شر کون khanu shor kun فردی که در ازای سفید کردن خانه   دست مزدی دریافت می کرد.
۷۹۸ خبیس khabis برنج   شکسته
۷۹۹ خج khaj یک برش   از هر چیزی
۸۰۰ خخج khakhaj نوعی   سبزی از خانواده پیازچه
۸۰۱ خدخده khad   khadeh قلقلک
۸۰۲ خدک khadak نوعی   بافت برای حاشیه حصیر
۸۰۳ خر پا kar pa ستون   عمودی نگهدارنده شیروانی و پوشش خانه
۸۰۴ خر کارو khr   kaaru تابه
۸۰۵ خرت و   خشال khart o   khashal خرت و   پرت
۸۰۶ خرخره kher   khereh گلو
۸۰۷ خرشه kharsheh ماست   پخته از شیر گاوی که تازه زایمان کرده
۸۰۸ خرف kharf نوعی سرخس که در دهانه چاه می   روید. نوع دیگری از این سرخس را برای پوشاندن کرمهای ابریشم استفاده می کنند.
۸۰۹ خرفکلو kharf   kalu مزرعه   خرف
۸۱۰ خرکارو یا   خرکاره khar   kareh تابه
۸۱۱ خره خره khareh   khareh خنده   خنده سبک سرانه
۸۱۲ خرو کودو khru   kudu آدم نفهم
۸۱۳ خروجیینجال
۸۱۴ خسته khasteh نزدیک به   هم
۸۱۵ خفتی khafti آدم حساس   و زود جوش
۸۱۶ خفنگ khafang درب های   چوبی مغازه
۸۱۷ خفیانیگی kaff yaanigi پنهانی و بیشتر پنهان کاری   همراه با بیم ، مخفیانه
۸۱۸ خمس khanmas شیره   غلیظ شده میوه جات
۸۱۹ خنده   جوکودن khandeh   jucodan ریشخند   زدن
۸۲۰ خوت khut میزان   شعله فانوس و امثالهم
۸۲۱ خوتکا khutka نوعی مرغ   دریایی
۸۲۲ خوته   گیفتن  khut  نفس کسی را گرفتن – کسی را دمق کردن
۸۲۳ خوخرو آلا khukhru   ala عقاب   بزرگ
۸۲۴ خوردنی شا khordani   sha تنقلات ،   چیزهای خوردنی
۸۲۵ خورمو کس khormu   kas آدم خوب
۸۲۶ خوس khus سرفه
۸۲۷ خوسوبخت و باختاوار khusubakht دو لغتی که اغلب با هم بکار می   روند و به معنی خوشبخت است
۸۲۸ خوشا دان khusha   dan بوسیدن
۸۲۹ خوکولو Khu Kolo توله خوک
۸۳۰ خوکولو khukolu بچه   گراز                                   کنایه از آدم تحریک پذیر که زود از کوره در می رود.
۸۳۱ خولی (سسو   خولی) sas o   khuli آلوچه بی   مزه
۸۳۲ خولی   (سورخو خولی) sorkh o   khuli آلوچه   قرمز
۸۳۳ خولی   (گاوو خولی) gav o   khuli آلوچه   درشت و بی مزه
۸۳۴ خولی   (میسو خولی) mis o   khuli آلوچه   ریز و ترش
۸۳۵ خولی   (واران خولی) varan   khuli آلوچه   شیرین و آبدار
۸۳۶ خولی دار khuli   dar درخت   گوجه سبز
۸۳۷ خولی دشکن khuli   dashkan شکستن   آلوچه در ظرف سفالی و مخلوط کردن با نعنای ساییده
۸۳۸ خولی واش khuli vaash از خانواده پونه است و برای   مسمومیت و رفع نفخ از آن بهره می برند و نیز در آش ترش می ریزند.
۸۳۹ خوم khum خم-   خمره  مه کللو بباسه ایتا خومه آدر-   انگار سرم اندازه یک خم شده از سنگینی-    سرم سنگین ا
۸۴۰ خومانو khumanu لانه                                 بویژه لانه   گنجشک-  موسو خومانو
۸۴۱ خومو khumoo لانه
۸۴۲ خومو khumu لانه   –  اععم از لانه مرغ یا حتی مار-  لنتی خومو
۸۴۳ خوناااش khunaash غرغر زدن   به صدای بلند و یکبند و بی وقفه
۸۴۴ خونو khonoo صدای بم   و انعکاس صدا
۸۴۵ خیسو گمار   ، خیسو خومار  khisu gumar  بیشه پرخار-خارهایتمشک
۸۴۶ خیار پیسی khiyar   pisi خیار   خیلی ریز
۸۴۷ خیسو سونو khis o   sunoo تمشک
۸۴۸ دَوَد davad بند لاستیکی مخصوص رازینگ سنگ
۸۴۹ داب dab رسم و   عادت و مد
۸۵۰ داراپا dara pa آخرین   دانه های میوه که روی درخت باقی می ماند و معمولا” از چیدن آنها خودداری می   کنند
۸۵۱ داراتوک   زن dara tuk   zan دارکوب
۸۵۲ داره dareh داس درو
۸۵۳ دارو   گوزکا daru   gozga قورباغه   درختی
۸۵۴ داغ داقو dagh   daghu چرخیدن   هر چیز مدور روی زمین
۸۵۵ داغما daghma نشان   گزاری چارپایان
۸۵۶ دالاق dalagh
۸۵۷ دام   واموجی dam   vamuji
۸۵۸ دامو کویی damu   kuyee نوعی کدو   که پس از خشک شدن تو خالی و سبک می شود و به تور ماهیگیری بسته می شود
۸۵۹ دبلاسکسن dablas   kasan وارفتن   در اثر خیس شدن
۸۶۰ دپرکسن daparksan از خواب   پریدن
۸۶۱ دتابسن databasan نور   افشانی
۸۶۲ دتاوسه dataavase دتابیده ماه دتاوسه مه می تابد.
۸۶۳ دتاوسه dataavase از زیبایی می درخشد چهره کسی یا   شیئی.
۸۶۴ دچر واچر dachar   vachar جر و   واجر ، پاره پاره
۸۶۵ دخار دخار dkhar   dkhar معمولا   برای حالتهای ابتدایی گلودرد و زکام بکار می رود. مه گولی دخار دخار کونه- یعنی   گلویم انگار زخم است.
۸۶۶ دخراواسن dakhravasan خراب شدن   و اوار شدن
۸۶۷ دخربسه dkhrabase  فرسایش ناگهانی و فرو ریختن ناگهانی
۸۶۸ دخشاردن dakhshardan شخص یا   چیزی را به کنج دیوار فشار دادن
۸۶۹ دخوادن da khadan  شاید بوده de khandan یا دوباره خواندن صدا   کردن . با نام کسی را صدا زدن.
۸۷۰ دراوردن dara   vardan مطرح   کردن
۸۷۱ درجیک dare jik دریچه
۸۷۲ درزن darzan سوزن
۸۷۳ دستانبو datan   boo نوعی   خربزه کوچک که در دست جا میشود
۸۷۴ دستکلا daskala دست زدن   در جشن ها
۸۷۵ دسکول daskol با دست   هول دادن
۸۷۶ دسو دیارو dasu diaru دایره زنگی
۸۷۷ دسینگه یا   داسینگه dasingeh الکی
۸۷۸ دشادن dashadan کشیدن   لحاف روی کسی
۸۷۹ دشادن dashaadan رو انداز انداختن بر دیگری یا   بر چیزی
۸۸۰ دشادن dashaadan (کنایه) کلاه سر دیگری گذاشتن
۸۸۱ دشتو وا  نوعی باد
۸۸۲ دشکدن dashkadan شکستن مثلا وقتی به سنت قدیم   گوجه سبز را در سینی گلی با سنگ می شکستند از این واژه استفاده می کردند.
۸۸۳ دشکدن dshkadan شکست دادنی که بسیار درخشان   است. م.ث. فلانی بامو اشانا دشکد. همه را کنار زد. برنده شد.
۸۸۴ دعا ،  دووا du va  (دعا در گویش آبکناری هم به معنای دعاست و هم   به معنای طلسم و جادو
۸۸۵ دغن daghan خندق
۸۸۶ دکرا وکرا dakara vakara تلو تلو خوردن به ویژه در اثر   سر گیجه یا خواب آلودگی
۸۸۷ دکفتن dakaftan افتادن
۸۸۸ دکلاسه dklase فرسایش   یافتن
۸۸۹ دگشته(غریبی) dagashteh گزیده   شده ، مثل غریب پز شده
۸۹۰ دله dalleh قسمت های   داخلی هندوانه و میوه جات
۸۹۱ دم بزن   کتره بزن dom   bazan katra bazan دم   جنبانک
۸۹۲ دم بک dam bak تمبک
۸۹۳ دم بک چی dam bak chi ساز زنی که تمبک می زند
۸۹۴ دمردن damadan غرق شدن
۸۹۵ دنباله زن donbale   zan
۸۹۶ دهان   چیلیکا dahan   chilika تنقلات
۸۹۷ دهن دره dahandare خمیازه
۸۹۸ دو du دوغ
۸۹۹ دو dev دیو
۹۰۰ دو جین do jin جداکردن   ، برچین کردن مثلا” میوه
۹۰۱ دو وج do vaj دو وجب
۹۰۲ دواخت dvaakht باخت
۹۰۳ دوازه dvaaze می بازد خواهد باخت
۹۰۴ دوبلنگی   یا دوولنگی duv   langi دو قلو
۹۰۵ دوچک duchak چسبنده
۹۰۶ دوچکسن duch   kasan چسبیدن
۹۰۷ دوچکو وینجی duchku vinji بسیار چسبناک کنایه از آدم خیلی   سمج نیز هست.
۹۰۸ دوچو ducho دو تا   چوب جلوی ایوان های قدیمی
۹۰۹ دوخادان dukhadan صدا زدن
۹۱۰ دوخاله do   khaleh چوب   بلتدی که انتهای آن دوشاخه دارد و برای چیدن میوه از درخت کاربرد دارد
۹۱۱ دوخان   واخان dokhan   vakhan صدا کردن   و جواب شنیدن
۹۱۲ دوخوناسه dukhunase  منعکس شدن صدا یا پژواک صدا
۹۱۳ دوداسن dav   dasan ماسیدن
۹۱۴ دور   فوکودن استعاره   از حرفهای گهربار زدن- کنایه آمیز است.
۹۱۵ دوراز   سردی davraz   serdi نردبان   بلند به ارتفاع ۱۰ تا ۱۲ متر
۹۱۶ دوراشتن   یا دفراشتن dav   rashtan تکیه   دادن
۹۱۷ دورج durj سطح زبر و خشن
۹۱۸ دورجو   کیسی durju   kisi کیسه   حمام
۹۱۹ دورساسن dorsasan پاره شدن   انتهای بشکه یا کیسه
۹۲۰ دوشاب dushab شیره   انگور یا میوه جات دیگر
۹۲۱ دوشتن doshtan دوشیدن
۹۲۲ دوشوردن du shordan وقتی در ته ظرفی مثلا کمی ماست   چکیده وجود دارد برای اینکه حیف نشود کمی آب در ظرف می گردانیم. به این کار می   گوییم دوشوردن یا دوشوستن.
۹۲۳ دوشوردن dushordan گویا دعا نویس ها روش های   مختلفی را برای اعمال طلسم هاشان به مشتری هاشان توصیه می کردند از جمله سوزاند   و چال کردن و گاهی شستن طلسمی که بر کاغذ نوشته شده بود. به این نوع شستن اخیر   دوشوردن می گفتند.
۹۲۴ دوفکو dufko تکه چوبی   که معمولا” برای ریختن میوه به طرف درخت پرتاب می کنند
۹۲۵ دوکشاسن dukshasan خاموش   شدن
۹۲۶ دوکودن dukudan ریختن در   یک ظرف یا لیوان ، لباس پوشیدن
۹۲۷ دوکوشتن dukushtan  غرق کردن ، خاموش کردن
۹۲۸ دوکوفتن dukoftan گیر کردن
۹۲۹ دول deol کوزه و   حم
۹۳۰ دولکوتام dol   kutam جایگاه   چوبی در حیاط که ظرفهای شسته وظرفهای پراز آب را روی آن میگذاشتند تا دورازدسترس   حیوانات باشد
۹۳۱ دوم بلا زن du bala zan دم جنبانک
۹۳۲ دومانسان domanasan گیر کردن   ، به مانع بر خوردن
۹۳۳ دومو dumu دسته   ابزارهای دسته دار
۹۳۴ دووا duva دارو
۹۳۵ دووارسن doo   varasan سبقت   گرفتن و دور شدن
۹۳۶ دووشک dushak تشک
۹۳۷ دوویندی duvindi یک نوع   کفش
۹۳۸ دیمو کل   دیمو کل dimu kol   dimu kol خممی که   با بغض همراه است.
۹۳۹ دی بی جا di bi ja به   محتوای شکم ماهی سفید گفته می شود
۹۴۰ دیچان dichan چیدن ،   ریدف کردن و مرتب کردن
۹۴۱ دیل واد dil vad
۹۴۲ دیلگا dilga پشت قفسه   سینه
۹۴۳ دیلو جاهاد dilu jahad جدی – از ته دل
۹۴۴ دیم dim صورت
۹۴۵ ذات لا جن zat la   jan ذات   الجنب ،  نوعی نفرین
۹۴۶ ذوغال کوری zughal kuri یک باک حلبی را که با گل رس   عایق شده بود و آجر هایی برای استحکامش در آن بکار می رفت و به عنوان یک نوع
۹۴۷ راب rab حلزون
۹۴۸ راب اشکن rab   ashkan
۹۴۹ رابو rabu
۹۵۰ رابوقوریشک rabu   ghurishk حلزون و   خانه صدفی آن
۹۵۱ رازینگ razing کش
۹۵۲ رازینگ سنگ razing sang وسیله ای به شکل ۷ برای سنگ   انداختن و شکار پرندگان
۹۵۳ رافا rafa منتظر
۹۵۴ راکو rakoo ترکه
۹۵۵ رامو ramoo تخم مرغی   که به تصور تحریک به تخم گذاری بیشتر در لانه مرغ باقی می گذارند
۹۵۶ رخ خاص rkh khaas رقاص
۹۵۷ رخاب rakhab رفیق
۹۵۸ رخشن rakhshan مسخره و   ادا
۹۵۹ رشتو rashtu نخ کنفی
۹۶۰ رغ بی زه rogh   bize جوانه   زدن- وقتی جوانه های کوچک و نورس درختان آشکار می شود می گوییم رغ بیزه.
۹۶۱ رف Raf طاقچه ای   که در ارتفاع بالاتر از قد انسان قرار دارد
۹۶۲ رفط  ربط
۹۶۳ رفکو rafku یک گره که رویش یک پاپیون یک   طرفه بسته باشند و که به آسانی باز می شود.
۹۶۴ رن rn یا ran شاید بوده baraye بعد شده raye   بعد شده ra و در آخر ran – می گویم شاید. و جای تحقیق دارد.
۹۶۵ روبار robar رودخانه
۹۶۶ روشور rushor سفید آب
۹۶۷ روفتین ruftin زشت و بد   ترکیب
۹۶۸ ریزو فورش  ماسه بادی
۹۶۹ زاتلاجن zat la   jan مردن از   ترس
۹۷۰ زاغوت zaghut چیزهای بسیار ترش
۹۷۱ زاک zek, zak بچه ،   فرزند
۹۷۲ زاکا لا   کودن فرزند را   به شخص نالایقی به همسری دادن- امه زاکا لا بو کودیم لا.
۹۷۳ زاکوم طبیعت   خاص (در این مورد اختلاف نظر دارم با موسی زاد- به نظرم به معنی سیاست باشد.   هیچکدام مطمئن نیستیم.)
۹۷۴ زاما zama داماد
۹۷۵ زاما سری zama   sari بستگان   دادماد
۹۷۶ زاموسکا zamuska
۹۷۷ زاهار zahar فریاد و   هوار
۹۷۸ زبلون zeblon بادکنک
۹۷۹ زرانگشت zar   angosht صدف
۹۸۰ زرخ zarkh تلخ
۹۸۱ زرخ کاتیل zarkh   katil به شدت   تلخ
۹۸۲ زرخ واش zarkh   vash نوعی علف
۹۸۳ زردخانه   فیس zarde   khaneh fis گل مغرب از گلهای فصلی   آبکناردارای ساقه بلند و آوندی با ریشه افشان. در تابستان تنها در شب گلهای معطر   زرد رنگی می دهد که صبحگاه می پژمرند.
۹۸۴ زرزنگ zarzang زنبور
۹۸۵ زرزنگ   خومو zar zang   khumoo لانه   زنبور
۹۸۶ زلاو زلاوو کودن zalav zalaavu kudan ضعف شدید داشتن از شدت گرسنگی   (شاید زوال را برعکس کرده بودن که شده زلاو – جای تحقیق دارد).
۹۸۷ زلزله zalzale جیرجیرک
۹۸۸ زمات zmaat ضماد ، اصطلاحا ماساژ
۹۸۹ زن خازی zan   khazi خواستگاری
۹۹۰ زنگالولی zanga   luli قندیل یخ
۹۹۱ زنگله Zagleh خوشه کوچک انگور
۹۹۲ زه جی گاو ze ji   gav گاه   شیرده
۹۹۳ زواله zavaleh بعد از   ظهر تابستان
۹۹۴ زورجو zorjo زردچوبه
۹۹۵ زی گالی zigali باریک و   بلند یا بسیار باریک اعم از اینکه یک پیازچه
۹۹۶ زی گالی zigali زیر-   صدای زیر- زیگالی اواز (صدای نازک و زیر)
۹۹۷ زیبلون ziblon بادکنک
۹۹۸ زین   گنش zin   ganash  اصطلاحا جان کندن – کاری را با جان کندن انجام   دادن
۹۹۹ زیبیلکو   بار zibilko   bar هدایای   خانواده داماد برای عروس پیش از عروسی که در زنبیل نو چیده می شد
۱۰۰۰ زیبیلکو   یا زوبیلکو zibilko زنبیل
۱۰۰۱ ساب sab اشتباه
۱۰۰۲ ساج saj ماهی   تابه چدنی
۱۰۰۳ ساروخ Sarukh بقچه
۱۰۰۴ ساسینی sasini گرگ و   میش
۱۰۰۵ ساق sagh سلامت ،   سالم
۱۰۰۶ ساکوتو sakutoo توله سگ
۱۰۰۷ ساکوتی   کوتی sakuti   kuti
۱۰۰۸ سالاگاه sala gah
۱۰۰۹ سانجه sanjeh
۱۰۱۰ سانسپر
۱۰۱۱ سایه دیمه sayeh   dimeh زیر سایه
۱۰۱۲ سبج sabaj شپش
۱۰۱۳ سبزو کلم sabzu kalm معمولا در باغچه خانه یافت می   شود و جعفری ها را سوراخ می کند و می خورد.
۱۰۱۴ سبلو sabaluu گربه ماهی
۱۰۱۵ سخته سوس sakhtu   sus سنگدان
۱۰۱۶ سر sar سر مثلا سر آدمی
۱۰۱۷ سر sar ابتدای جایی مثلا مارووزه سر
۱۰۱۸ سر sar سر یا راز که در فارسی خوانده   می شود: serr
۱۰۱۹ سر sar حدود و رتبه اجتماعی مثال: امه   سر اوشنه سر نیو ما هم سنگ و هم رتبه آنها نیستیم.
۱۰۲۰ سر چو sar cho حیوان   سیاه رنگ وکوچکی که سنگ بزرگتر از جثه اش را متواند با پاهایش بلند کند
۱۰۲۱ سر دو کو پا دو کو sar du ko pa du ko افتان و خیزان
۱۰۲۲ سر فو ود sar fu vad روسری اصلی که از یک پارچه دو   متری با عرض ۶۰ سانت دوخته می شد. خانمها در سرما یا به هنگام دیدن بیگانه ای   لبها و چانه شان را با پر سرفوود را می پوشاندند و البته هنگام غیبت یا خنده   پنهانی.
۱۰۲۳ سر کتاب sar ketab  تفال با قرآن
۱۰۲۴ سر وورگادن sar vorgadan سر انداختن
۱۰۲۵ سرا داهان sara dahan رها کردن عموما گاوها را به   بیرون از محله هدایت کردن برای چرا.
۱۰۲۶ سرا داهان sara dahan کسی را مرخص کردن.
۱۰۲۷ سراچینا sarachina کاه حاصل   از جو کردن برنج که مصرف خوراک دام وبرای جعبه ی لانه مرغ استفاده میشود
۱۰۲۸ سراسر sarasar طولی
۱۰۲۹ سراناکون sara   nakun وارونه
۱۰۳۰ سربه سر   نهن  دست انداختن
۱۰۳۱ سرجاکش sar   jakash بهترین   نقطه هر جلسه که جای بزرگان بود، صدر مجلس
۱۰۳۲ سردی serdi نردبان
۱۰۳۳ سره وزنگو sare   vazangu مرکزی   ترین بخش سر یک آدم- ملاج- مثلا می گویند: انه آب واگیری بوخورو انه سره وزنگا!   خایم آب وانگیرو. ازگیری تاودا چا دیرین.
۱۰۳۴ سس sas بی نمک
۱۰۳۵ سفد کولی sifed kuli
۱۰۳۶ سفد مایی sifed mayee
۱۰۳۷ سکد sakad
۱۰۳۸ سل  sel سیل  ، طغیان آب سل بامه یعنی سیل آمده. اما سیل   بیگیفته یعنی دچار بیماری سل شده.
۱۰۳۹ سلامال slamal هم سن   وسال
۱۰۴۰ سله باقلا saleh   baghla میوه   نیلوفر آبی
۱۰۴۱ سنگا   جوراگیر sanga   jora gir
۱۰۴۲ سنگین گور Sangin   gor خیلی   سنگین
۱۰۴۳ سه شب لان she shab   lan
۱۰۴۴ سه فلتی ای sa felti ee چراغهای کوچک فیروزه ای رنگ که   روسی بودند و سه فتیله داشتند سوختشان نفت بود. این چراغها روسی بودند گویا.
۱۰۴۵ سو so صید و   شکار
۱۰۴۶ سوبول sobul کک ،   حشره ریزی که از خون بدن جاندار تغذیه مبکند
۱۰۴۷ سوبی subi سوت زدن   با لب ها
۱۰۴۸ سوتکا sutka نوعی   چراغ روشنایی معروف به چراغ زنبوری
۱۰۴۹ سوج suj از کلمه   سوختن و درد سوختگی و زخم است
۱۰۵۰ سوج sooj سوزش
۱۰۵۱ سوجانن so janen سوزاندن
۱۰۵۲ سوجز   کلامولا  سی جزء کلام ال…(یک قسم محسوب می شد)
۱۰۵۳ سوچ کونه sooch kune می سوزد (حرف جیم به سبب مجانبت   با کاف به چ تبدیل شده)
۱۰۵۴ سوخال sukhal سفال
۱۰۵۵ سوخته sukhteh ته دیگ
۱۰۵۶ سودا savda
۱۰۵۷ سورخو چوم
۱۰۵۸ سورخو چوم sorkhu   chum نوعی مرغ   دریایی که چشمش برنگ قرمز است
۱۰۵۹ سورناب sornab سرنا
۱۰۶۰ سوفته   کودن softeh   kudan دشت   کردن، اولین فروش
۱۰۶۱ سوکلو   واز suklu   vaaz با   گامهایی مثل پرش راه رفتن ،  کنایه از   شادمانه و بسیار سرخوش راه پیمودن- شادی بی حد.
۱۰۶۲ سوکلو وینی suklu vini یا به لحجه تربه بری soklo   vini  بینی تیزی که شبیه نوک خروس باشد.
۱۰۶۳ سوکول sokol ستاره   دریایی خشک شده
۱۰۶۴ سوکولوگوده su ku lu   go do خروس   جوان
۱۰۶۵ سولف sulf سرب
۱۰۶۶ سولو sulu
۱۰۶۷ سولوسر یا   سیلوسر sulosar جاییکه   زباله ها را می ریزند
۱۰۶۸ سومبور sumbur زالو
۱۰۶۹ سومبول یا   سومبور sumbul زالو
۱۰۷۰ سونجو sunjoo سنجد
۱۰۷۱ سونو sunoo توت
۱۰۷۲ سیفیلو   بچّا کف sifilu   bacha kaf گم شو
۱۰۷۳ سیل  sil بیماری   سل
۱۰۷۴ سیا کولی sia kuli
۱۰۷۵ سیا نسپر sia   naspar نوعی   پرنده
۱۰۷۶ سیامیر sia mir
۱۰۷۷ سیب زیری   خوج sib ziri   khuj
۱۰۷۸ سیبو جغو sibu jaghu
۱۰۷۹ سیبو کلو   یا سوف کلو sibu   kalu مکان پر   از سوف(که با ان حصیر میبافتند)
۱۰۸۰ سیبو مایی sibu mayee
۱۰۸۱ سیتارو گول sitaaru gul گل ستاره (اسم دیگرش را که   متداول است فردا باید استخراج کنم). گلی تابستانی با گلهای
۱۰۸۲ سیتی siti سار
۱۰۸۳ سیرناب زن sirnab zan ساز زنی که سرنا می نوازد
۱۰۸۴ سیرناب یا سورناب sirnab یا surnab سرنا
۱۰۸۵ سیل پیل sil pil روی خوشه   برنج شاخه باریکی وجوددارد که خیلی هم تیز است وموجب زخم شدن پوست میشود
۱۰۸۶ سیمکا سر simka sar سقف شیروانی
۱۰۸۷ سیمو پایی simu paee چوبهای کاشته شده بر زمین به   فاصله حدود یک متر جهت نصب سیم خاردار به آنها برای حصار کردن باغ.
۱۰۸۸ سیمو پلت simu palat ون
۱۰۸۹ سیمیچکا simichka تخمه   آفتابگردان
۱۰۹۰ شا کولی sha kuli
۱۰۹۱ شاریک sharik تیله   شیشه ای یا فلزی
۱۰۹۲ شاق shagh شاخ
۱۰۹۳ شام بدر   زئن کهیر زدن
۱۰۹۴ شایی   مرگ shaee   marg مرگی که   از نشاط بی حد عارض می شود- شادی بی حد. (خودم) وقتی برای دختری خواسگار می آمد   هر گونه شادی یا ابراز خورسندی را زننده می پنداشتند. دختر اصولا می باید میمیک   خنثی و حتی بسیار خنثی می داشت. انگار که هیچ رخ نداده است.اگر حتی بلند می   خندید بزرگتر ها نهیب می زدند که مرض! کرا شایی مرگ بی هی؟ متاسفانه این را در   جایی دیده ام که باز گو می کنم…
۱۰۹۵ شب جه رو shab   jeru دسر بعد   از شام
۱۰۹۶ شبتکه shabatka گربه   وحشی
۱۰۹۷ شبدکا
۱۰۹۸ شرشردگانی shar   shar dagani دو بهم   زنی و شر به پا کردن
۱۰۹۹ شرط خاش shart   khash استخوان   جناغ پرندگان و ماکیان
۱۱۰۰ شل لو             shallu احتمالا شله shole شل است. غذای   بسیار نرم و شل.
۱۱۰۱ شله پلا shalleh   pala پلوی شل   و چسبناک
۱۱۰۲ شلیته shaliteh
۱۱۰۳ شناق shanagh
۱۱۰۴ شنگ
۱۱۰۵ شو آن sho an رفتن
۱۱۰۶ شوارو shuvaro جارو
۱۱۰۷ شوبارو shubaro جارو
۱۱۰۸ شوبید shubid شوید
۱۱۰۹ شورآب یا   شوروآب shor o   ab
۱۱۱۰ شورتک shurtak شلخته
۱۱۱۱ شورتیک shurtik شلخته
۱۱۱۲ شورتیکی shortiki شلخته
۱۱۱۳ شورم shoram مه
۱۱۱۴ شوره shoroo از   مشتقات ماست
۱۱۱۵ شوغو shoghu شوخی
۱۱۱۶ شوکو   موشتکو shuko   mushtaku
۱۱۱۷ شولانغزو shulanghazoo شلوار یا   زیزشلواری قدیمی کمر کش که برای نگهداری یا قایم کردن وسایل کش کمر شلوار را تا   میکرده وپول و..
۱۱۱۸ شوله سوس shule   sus جگر مرغ
۱۱۱۹ شولو   فیرکی shulu firki
۱۱۲۰ شولواری shulvari دامنی بسیار پر چین دوخته شده   از هفت متر پارچه که بلندی آن به سبب جغرافیای آبکنار لاجرم می باید تا رو یا   زیر زانو می بود. هوای بارانی و پاهایی که مدام برای شست رخت در دریا کنار میان   آب بود.
۱۱۲۱ شولوف shuluf
۱۱۲۲ شومارا   خوش باشد خوشتان   باشدخوش بگذرد
۱۱۲۳ شوندره یا   شندره shundareh هم کنایه   از تیکه پاره است وهم پارچه کهنه را شوندره میگویند
۱۱۲۴ شونده کله shunde   kaleh
۱۱۲۵ شیب shiib شکلش مثل جگر ماهی ست با این   تفاوت که سفید است. به نظر چرب می اید و تنها در ماهی های نر دیده می شود.
۱۱۲۶ شیت Shit شیرین   عقل
۱۱۲۷ شیند shind
۱۱۲۸ صارا حیات   (برگرفته شده از صحرا)
۱۱۲۹ صفت و   نشان saft o   nishan
۱۱۳۰ ضپو تپو zappu   tappu توپ تشر
۱۱۳۱ ظولومات  بسیار تاریک
۱۱۳۲ عجله aj leh دوشاخه چوبی برای ساختن سنگ   انداز یا رازینگ سنگ
۱۱۳۳ عجلو یا   اجلو ajaloo دو شاخه   برای سنگ انداز
۱۱۳۴ عروسو   کوله
۱۱۳۵ علاوه   /علاوو alavoo مالیدن گل رسی که با آب خیس می   کردند و ورز می دادند و به عنوان عایق بر کف اتاق ها و ایوان بکار می بردند.
۱۱۳۶ علاوو کون alaavu kun فردی که کارش علاوه کردن است.
۱۱۳۷ عند الوقت endal vaght ابن الوقت منتظر فرصت یا فرصت   طلب
۱۱۳۸ عیبو   رخشن aibu   rakh shan  مسخره کردن
۱۱۳۹ غول غوشم ghol gho shan غول تشن یا غول بیابانی
۱۱۴۰ غولطو gholtu
۱۱۴۱ غولطو   بیلیسکان gholtu   biliskan
۱۱۴۲ غولو آواز دارای   صدا بسیار بم
۱۱۴۳ فاتاب fatab
۱۱۴۴ فاتاشتن fatashtan سرعت   گرفتن
۱۱۴۵ فاچرخادن facharkhan جمع بندی   کردن یک موضوع
۱۱۴۶ فاچرخان facharkhan
۱۱۴۷ فاخوفتو وینی fakhuftu vini بینی خیلی سر پایین و خپ کرده.
۱۱۴۸ فاداشتن fadashtan سرپا   گرفتن خردسالان برای ادرار
۱۱۴۹ فادافاگیر fada   fagir بده   بستان
۱۱۵۰ فادان Fadan دادن ،   سپردن
۱۱۵۱ فارسان faresan رسیدن
۱۱۵۲ فاکش دکش fakash   daksh
۱۱۵۳ فاکشان fakeshan
۱۱۵۴ فاکلاش فاکلاش faklash faklash بچه آخر خانواده. اصطلاحا ته   تغاری
۱۱۵۵ فاکلاشن faklashan وا کلاشیدن یا دوباره کلاشیدن.   – غذای ته دیگ را با کفگیر زدودن آهک را با کچه از دیوار تراشیدن و مانند آن.
۱۱۵۶ فاکون یا   فاکین fakin پستوی   خانه
۱۱۵۷ فاگیفتن fagiftan گرفتن   چیزی از کسی
۱۱۵۸ فاندرسن fanderasan نگاه   کردن
۱۱۵۹ فاندره fandere یعنی بسته به.بستگی دارد به.
۱۱۶۰ فاولاسکسن fav las kasan پهن شدن ، ولو شدن مثلا”   از خستگی
۱۱۶۱ فاولاسکسو وینی fav laska su vini بینی خیلی خیلی پهن که به آن   پاسر بیزه وینی هم می گویند.
۱۱۶۲ فتر دار fatat daar درخت ازگیل
۱۱۶۳ فخراواسن fakhravasan خراب   شدن، آوار شدن
۱۱۶۴ فداشتن fadashtan شلیک   کردن و پرتاب کردن
۱۱۶۵ فرز frez ریسمان   بافته شده از ساقه خشک برنج
۱۱۶۶ فرنگ farang سنجاقک
۱۱۶۷ فشادن fashadan دور   ریختن
۱۱۶۸ فک و فیج fak o   fij سر و شکل   و قیافه
۱۱۶۹ فل fal پوست   دانه برنج
۱۱۷۰ فندرسن fander نگاه   کردن
۱۱۷۱ فندرفوندر fander   fonder نگاه   کردن و پاییدن
۱۱۷۲ فو وج fu vej کباب کن (ماهی را)
۱۱۷۳ فو وشتن fu veshtan کباب کردن این نوع فقط برای   کباب کردن ماهی بکار می رود.
۱۱۷۴ فو   ویچکادن یا فویشکادن fivickadan فشردن هر   چیزی که آب داشته باشد، چلاندن
۱۱۷۵ فوبستن یا   فووستن fubastan بستن گاو   ضعیف یا آبستن در چرا گاه خصوصی با طناب بلند جهت تغذیه بهتر
۱۱۷۶ فوتراسه futrase کنده شده و فرود آمده. مثل لایه   آهکی که از دیوار کنده شده پایین ریخته.
۱۱۷۷ فوترانن futra nan از بالای چیزی گرفتن و با فشار   فرود آوردن. م.ث. وقتی روده ماهی را تمیز می کنند از بالای آن با دو انگشت سبابه   و و شست می گیرند و با فشار فرود می آورند. به این کار می گویند فوترانن.
۱۱۷۸ فوتلاسن fut laasan آویختگی پف آلود صورت
۱۱۷۹ فوتلاسه fut laase صورتش حالت آویخته ای دارد.
۱۱۸۰ فوتلاسو futlaasu  (صفت) آدمی که صورت آویخته ای دارد کنایه   تصقیری
۱۱۸۱ فوتورکاسن futorkasan برخورد   کردن و تصادف کردن
۱۱۸۲ فوتورکان futurkan تهاجم ،   یورش
۱۱۸۳ فوتیل futil یک چیز   تلخ
۱۱۸۴ فوچومسن fuchamasan خم شدن ،   دو لا شدن و کمر خمیده
۱۱۸۵ فوچین fuchin امر به   بستن چشم
۱۱۸۶ فوخوس fukhus کابوس
۱۱۸۷ فوداخادن fudakhadan دمیدن و   فوت کردن بویژه برای خنک کردن چیزهای داغ
۱۱۸۸ فورجین forgin با داس   تکه تکه کردن
۱۱۸۹ فورش fursh شن
۱۱۹۰ فورشاسن forshasan خراب شدن   و بهم ریختن
۱۱۹۱ فورشاسن furshasan وارفتن   در اثر خستگی
۱۱۹۲ فورشاسه  خورد شده ، فروریخته
۱۱۹۳ فوزناسن fueznasan فرو رفتن   در چیزهای شیبه باتلاق
۱۱۹۴ فوفون گولو fu fun gulu به شدت فوتلاسو
۱۱۹۵ فوکودن fukudan ریختن بر   روی یک سطخ
۱۱۹۶ فوگردس fugordas واژگون   شد
۱۱۹۷ فوگوردسن fogordasan برگشتن و   وارونه شدن
۱۱۹۸ فوگوردسن fugordasan آوار   شدن-  ان دیواره جر اسا نمایین کرا کفو.   فوگورده شیمه سر.
۱۱۹۹ فولاشادن   یا فولاشاندن fulashadan تکاندن   مثل تکاندن درخت برای جدا شدن میوه یا برگ از شاخه
۱۲۰۰ فونا fona خستگی   بدر کردن
Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Facebook

2 فکر می‌کنند “واژه نامۀ آبکناری ۲”

  1. سلام جناب طاهری گرامی تعدادی از اصطلاحات گیلکی در واژه نامه آبکناری ۲ را خدمتون ارایه میدم

    ۶۶۹: تیلاوار تاب =تقسیم بندی زمانی روزهای نگهداری کرم ابریشم با پسوند عددی، که با بالا رفتن اعداد پسوند این کلمه بر فشار کاری افزوده میشود. به عنوان مثال تیلاوار تاب ۸ فشار کاری بیشتری نسبت به تیلاوار تاب ۷ دارد.

    ۶۷۱: تینیکو (تنکه)=شرت (لباس زیر) یا هر چیزی معادل آن
    ۷۳۰: چالک زنی=شخم زدن تنها قسمتی از مساحت کل زمین به فاصله های تقریبا منظم از هم، که معمولا برای کشت صیفی جات کاریرد دارد.
    ۷۵۰: چوبکین =دست کاری کردن
    ۷۸۲: خاخاج =پیاز چه (یکی از اجرای سبزی خوردن)
    ۸۱۳: خرو جینجال=دعوا و زدو خورد نمایشی
    ۸۵۷ : دام واموجی=برداشتن ماهی های افتاده در دام بدون برچیدن دامها
    ۱۰۳۶: سفد مایی=ماهی سفید
    ۱۰۳۷: سکد =پایه های اصلی باربر در تلمبار
    ۱۰۴۳: سه شب لان=کنایه از گرمی هواست و معمولا برای سه روز وسط مرداد ماه استفاده میشود.
    ۱۰۶۶: سولو=شر
    ۱۱۰۴: شنگ =نوعی سگ آبی در تالاب آبکنار-البته یادآور میشوم  این حیوان در زبان آبکناری نماد زشتی است
    ۱۱۰۹: شور آب یا شوروآب=خورشت مرغ آب پز (نمادی از غذای بی روغن است)
    ۱۱۲۴: شونده کله =محلی ممل از گیاه شوند یا شیند با معادل فارسیه آقطی
    ۱۱۲۷: شوند=گیاه آقطی
    ۱۱۳۴: عروس و کوله = دعوا و زدو خورد نمایشی همراه با رجز خوانی
    ۱۱۴۰: غولطو=زیر آب رفتن
    ۱۱۴۳: فاتاب= شدت، شتاب، قدرت، معیاری برای میزان اثر بخشیست
    ۱۱۴۶: فاچرخان=خلاصه کردن بحث یا موضوعی

    با سپاس فراوان : امیر سلطان علیزاده

  2. جناب سلطان علیزاده سلام
    اول به شما خیر مقدم عرض می کنم دوم خوشحالم که جوانان آبکناری را علاقمند به زبان مادری می بینم و سوم تشکر می کنم که مسئولانه مشارکت می کنید.

    همانطور که شما هم به درستی تشخیص دادید ، ابتدا باید ترجمه لغت ها کامل و سپس ویرایش شوند.

    سلام ما را به خانواده محترم ، بویژه پدر بزرگوارتان ، آقای محمد رضا سلطان علیزاده برسانید.

    یا علی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب فرهنگی خطه زیبای آبکنار

error: Content is protected !!