واژه نامه آبکناری ۱

لطفا” معانی لغاتی را که هنوز ترجمه نشده اند، ارسال نمایید و   چنانچه موردی نیاز به اصلاح دارد به ما یادآوری کنید- با تشکر
ردیف دسته لغت تلفظ معنی
۱ باران باران   زنجیر زنه باران   شدید و تند و زیاد. انگار با شیلنگ از آسمان آب می ریزند.
۲ باران باران   فیدفیدی واره باران مه   وار و بی صدا
۳ باران باران   تونگولو دیارو زنه باران   تونگولو دیارو زنه- وقتی باران با دانه های درشت و صدا دار بر شیروانی می بارد   از این عبارت استفاده می کنند.
۴ باران باران لس   لسه واره باران مه   وار و بی صدا
۵ باران باران غم   غمه واره باران مه   وار و بی صدا
۶ باران باران سر   بیگیفته می بارید   قطع شده بود و دوباره از سر گرفته.
۷ باران کا باران   تاودو هر لحظه   است که باران شروع با باریدن کند.به ویژه در بهار
۸ باران کا باران   گیرو هر لحظه   است که باران شروع با باریدن کند.به ویژه در بهار
۹ باران باران   دانو زنه باران   بهاری وقتی دانه های ریزو درشت باران به فاصله های زیاد شروع به باریدن می کند.   این نوع باران زود بند می آید. دانو می زند و می رود. هوا باز خواهد شد.
۱۰ پلا سردو پلا sardu   pla برنج سرد
۱۱ پلا آبشو پلا abshu   pla پلوی   آبکش شده
۱۲ پلا عروسی پلا arusi   pla غذایی که   در جشن عروسی خورده می شود.
۱۳ پلا شلو پلا shallu   pla پلوی   خیلی نرم و خیلی پخته شده
۱۴ پلا خوشکو پلا khushku   pla پلوی خشک   که با آب اندکی پخته شده
۱۵ پلا خالی پلا khali   pla پلو بدون   هیچ چاشنی یا خورشی-  (خیلی از آبکناری   ها به غذای بدون خورش می گویند خالی پلا)
۱۶ پلا اشبل پلا ashbal   pla پلو با   اشبل شور
۱۷ پلا ناخوشی   پلا nakhushi   pla غذایی که   به تلخی از گلو پایین می رود مثلا وقتی بحث نامطلوبی را موقع غذا خوردن مطرح می   کنند ممکن است کسی بگوید: والی ان ای موشتو ناخوشی پلا امه گلو جا بی جر بوشو؟
۱۸ پلا ای موشتو   پلا ii   mushtu pla یک مشت   پلو- خیلی کم. برای تصغیر بکار می رود.
۱۹ پلا زاغو پلا zaaghu   pla مثل پولوی خالی ست. وقتی هیچ یافت نشود که با پلو بخوری
۲۰ حصیر بافی پلار
۲۱ حصیر بافی کوبفاود
۲۲ حصیر بافی کوبومغ
۲۳ حصیر بافی پیراج
۲۴ حصیر بافی رشتو
۲۵ حصیر بافی قاطما
۲۶ حصیر بافی برابرکودن
۲۷ حصیر بافی خطک
۲۸ حصیر بافی پلی کوب
۲۹ حصیر بافی سورسادی   کوب
۳۰ حصیر بافی بازاری   کوب
۳۱ حصیر بافی سویب
۳۲ حصیر بافی کوب سزری
۳۳ حصیر بافی کوبچارزری
۳۴ حصیر بافی سویبومیجیک
۳۵ حصیر بافی کوب
۳۶ دامداری گاوزاجی
۳۷ دامداری صوم
۳۸ دامداری شاق
۳۹ دامداری فوبستن
۴۰ دامداری ماروگو
۴۱ دامداری گاووگاچو
۴۲ دامداری لشو
۴۳ دامداری گودر
۴۴ دامداری گودرکنی
۴۵ دامداری گاگو
۴۶ دامداری کالبو
۴۷ دو کلمه ای بارو بندر baru   bandar سوغاتی
۴۸ دو کلمه ای زاکو   زیکان zaku   zukan بچه ها
۴۹ دو کلمه ای سوغال   موغال sughal   mughal اسباب و   اساسیه اندک
۵۰ دو کلمه ای اساس   بیساز asas   bisas لوازم   منزل و حتی خوراکی معنی می شود.
۵۱ دو کلمه ای اساس   میساس asas   masas اسباب و   اثاثیه
۵۲ دو کلمه ای سنگو   سوغال sangu   sughal سنگ و   تکه سفال شکسته
۵۳ دو کلمه ای گند و   گالی gandu   gali زباله
۵۴ دو کلمه ای زارو   زیبیل zaaru   zibil غمزده و   بی چاره
۵۵ دو کلمه ای خرت و   خشال khartu   khashal خرت و   پرت
۵۶ دو کلمه ای چیکچی   میکچی  chikchi mikcchi لوازم   خانه بویژه ظروف خانه و آشپزخانه
۵۷ دو کلمه ای پیشی میشی pishi   mish اشغالهای   کوچک و برگ خشک
۵۸ دو کلمه ای قالو غومو ghula   ghumu سروصدا و   بگو مگو
۵۹ دو کلمه ای کولا کومو kula   kumu آشیانه –   آلاچیق و سر پناه( کولا کومو کودن: سرپناهی فراهم آوردن).
۶۰ دو کلمه ای کو کلا ko kala دسیسه   چینی
۶۱ دو کلمه ای مالو هال maalu   haal دارایی   به ویژه وقتی قابل توجه باشد.
۶۲ دو کلمه ای شولو   شوندرو shulu   shundaru شلخته و   پاره پوره
۶۳ دو کلمه ای خاشو پوش khashu   paash استخوان   و تکه استخانهایی که دیگر گوشتی بر آنها نیست (ان خاشو پوشا فوکون سکه رن).
۶۴ دو کلمه ای کو یو   کفند kuyu   kafand کوه و   کمر
۶۵ دو کلمه ای را روخان ra   rokhaan جاده ها   و راهها (راه و رودخان)
۶۶ دو کلمه ای را بران ra   baraan راه ها و   کوچه ها
۶۷ دو کلمه ای باغو   بیلاغ baaghu   bilaagh باغها
۶۸ دو کلمه ای الو اشغال alu   ashghaal زباله و   خرت و پرت
۶۹ دو کلمه ای رخت و   لیباس rakhtu   libaass لباس
۷۰ دو کلمه ای رختو پخت rakhtu   pakht لباس
۷۱ دو کلمه ای کفشو   دیویندی kafshu   divindi کفش و   دمپایی
۷۲ دو کلمه ای درسو پرس darsu   pars درس و   کتاب و خواندنی
۷۳ دو کلمه ای اتا خیتا ata   khita سرزنش –   عتاب و خطاب
۷۴ دو کلمه ای گرگر gar gar غرغر-  غرغر کردن
۷۵ دو کلمه ای لس لسه las lase به نرمی   و به آرامی – م.ث. لس لسه باران واره- باران نرم و بی صدایی می بارد.
۷۶ دو کلمه ای غم غمه gham   ghame باران غم   غمه وارسه-  باران آرام و غمگنانه می   بارید.
۷۷ دو کلمه ای شول شوله shu   shule شل و   آرام راه رفتن
۷۸ دو کلمه ای جوری موری juri   muri پچ پچ   کردن بویژه وقتی دو دوست یا همدم با هم به آرامی پچ پچ می کنند.
۷۹ دو کلمه ای سیلو میلو silo   milo زباله
۸۰ دو کلمه ای سیلو گالی silo   gali بیشتر   آشغالهای خشک مثلا خرده های له که ریخته بر زمین
۸۱ دو کلمه ای گز گز goz goz تاپ تاپ   مثل: فلانی دیل گز گز کونه (با پوزش)
۸۲ دو کلمه ای ششو جیگیر shshu   jigir دل و   اندرون  مثل : مه ششو جیگیرا واخینه   کوده- غصه جگرم کرده.
۸۳ دو کلمه ای دیلو زالو dilu   zaalu دل و   زهره مثل: انه دیلو زاله بترکانی-  زهره   اش را آب کرد-  ترساندش.
۸۴ دو کلمه ای زوندو   زوال zundu   zaval او در   اینجا مثل موس تلفظ می شود- زوال یافته و روبه بی حالی
۸۵ دو کلمه ای مالو مالو malu   malu مهلت بده   مهلت!
۸۶ دو کلمه ای چیو چی ؟ chiu chi چه   خبرتان است؟
۸۷ دو کلمه ای لیسکو   پیسک lisku   pisk خیلی شاد   و سر به هوا  – بچه ای که یک گوشش در است   یک گوشش دروازه
۸۸ دو کلمه ای لخو پخ lakhu   pakh بچه   پررویی که کارش خندیدن و لیسکو گیری ست.
۸۹ دو کلمه ای می مینو   مشکن miminu   mashkan آب زیر   کاه
۹۰ دو کلمه ای ترو   تونگولو taru   tungulu ترو تازه   – جوان
۹۱ دو کلمه ای نقارو نی   بید nagharu   nibid شئ کج و   کوج و از کارافتاده مثل قابلمه کج و کوله شده.
۹۲ دو کلمه ای ماکا ماکا maka   maka مرافعه   کردن با داد و بی داد
۹۳ دو کلمه ای زپو تپو zappu   tappu توپ و   تشر مثل: گوزا فوترکسان الا زپو تپویی داره-    به طور ضمنی عینی با اینکه مقصر است توپ و تشر هم دارد.
۹۴ دو کلمه ای کاس ماسو kas masu ظرف و   ظروف
۹۵ دو کلمه ای حدو حوضیر hadu   huzir نزدیک   چیزی یا جایی یا فردی (ان حدو حوضیر بامو انه لنگا دازه مرا فورجینمو!!!)
۹۶ دو کلمه ای ولکو خال valku   khaal برگ و   شاخه درخت و گل
۹۷ دو کلمه ای مالو   موقولفو malu   mogholfu مال   موقوفه – مال وقف شده – کنایه به کسی که دارایی چشمگیری ندارد اما به شدت از   اموالش محافظت می کند.-  بوگو چی مالو   موقولفو داریو گو هادر چی قوفلو آچار بیزیو !
۹۸ دو کلمه ای مالو هال maalu   haal دارایی
۹۹ دو کلمه ای بخانو مان bakhanu   maan در خانه   (بودن)- هل مالو بخانو مان نیو گو! اول تاخر بلو بیرین درو – هیچوقت در منزل   نیست مدام اینطرف و آنطرف است.
۱۰۰ دو کلمه ای بلو بیرین balu   biriin بیرون از   خانه- در گردش
۱۰۱ دو کلمه ای گردو گال gardu   gaal پلکیدن –   ایذه گردو گال بیزم بازین بیشام بخانو
۱۰۲ دو کلمه ای غج غجو ghaj   ghaju مورمو   مورمور شدنمثل : ان سنگا ناخونه مرا فاکلاشتا نما مه دیل غج غجو کونه.
۱۰۳ دو کلمه ای هرا هرا hara   hara دوان و   هلهله کنان مثل: صوبا سرا بوشامو بجار قندو چایی بووردامو اخره هراهرا بامامو   بخانو مه پلا نیسوجو.
۱۰۴ دو کلمه ای پایو   پاخالی payu   pakhali پای   برهنه
۱۰۵ دو کلمه ای پایو   پاخالی سربرهندو payu   pakhali sar barhamndu پای   برهنه موی پریشان
۱۰۶ دو کلمه ای غورو   غیبیل ghoru   ghibil غورو   غیبیل باورده کنایه از چیزی یا فردی که خیلی غوز کرده است.
۱۰۷ دو کلمه ای خره خره khare   khare هرهر و   خنده
۱۰۸ دو کلمه ای پاخر   پاخره pakhar   pakhare دعوای   سگها در حالی که به هم آسیب نمی رسانند. تنها به جان هم می افتند و با گازهای   کوچک تفریح می کنند. گاهی سه چهار سگ در این بازی شرکت می کنند و صدایی که در   میان بازی از آنها می شنوید مثل نوعی “پخ پخ” کردن یا “خپ   خپ” کردن است. گاهی یکی از سگها گاز خیلی محکمی می گیرد. صدای زوزه ای از   درد بر می آید و بازی به هم می خورد.
۱۰۹ دو کلمه ای زخمو زیزو zakhmu   zizu زخمی
۱۱۰ دو کلمه ای ساقو   سالیم saaghu   saalim سالم و   بی نقص
۱۱۱ دو کلمه ای فیدفیدی fid fidi ریز ریز-   فیدفیدی باران یعنی خاکو باران- بارانی که خیلی نرم و ملس و مه وار می بارد.
۱۱۲ دو کلمه ای تونگولو   دیارو tungulu   diaru باران   تونگولو دیارو زنه- وقتی باران با دانه های درشت و صدا دار بر شیروانی می بارد   از این عبارت استفاده می کنند.
۱۱۳ دو کلمه ای سزا جزا saza   jaza هزار سزا   جزه مرا ایته زاک پیل لا کونی موردیمه دوختر ایه فاگیره!
۱۱۴ دو کلمه ای پسا پس pasa pas عقبکی   قدم برداشتن
۱۱۵ دو کلمه ای پاخا پاخا pakha   pakha وقتی دو   یاچند نفر به شدت و با صداهای خفه با هم مرافعه می کنند.
۱۱۶ دو کلمه ای پیلی پیلی pili   pili بزرگ و   دارای خوشنامی خانوادگی مثل: پیلی پیلی آ شخ بابه نوه یو. شوغو نیو گو. (نمی   دانم آ شخ بابا مرحوم که بوده اند یادم می آید بابا گلی مرحوم از ایشان به نیکی   یاد می کردند و مادرم هم در دسترس نیست. اگر سوء تفاهم ایجاد می کند منتشر   نفرمایید).
۱۱۷ دو کلمه ای سسو دم sasu dam سروصدا   یا کوچکترین سرو صدایی مثل:چیو چی؟ سسودم نایه هه کس بخانو مان نیو!
۱۱۸ دو کلمه ای تکاس تکاس takas   takas تکه تکه
۱۱۹ دو کلمه ای حالو هوش haalu   huush قوت و   طاقت
۱۲۰ دو کلمه ای چکو چکو chaku   chaku با صدای   بسیار بلند و زیر و یک بند حرف زدن و بعضا دشنام دادن بی دام کاس نانه شینه کوگا   هتو چکوچکو ایه قیامت. تو نوگو داوایووو!
۱۲۱ دو کلمه ای خوما خوما khuma   khuma سر پوش   گذاشتن بر خطاها.
۱۲۲ دو کلمه ای ایته ایته ita ita یکی یکی
۱۲۳ دو کلمه ای پورپوره pur   pureh خیلی   زیاد
۱۲۴ دو کلمه ای کوجه کوجه kujeh   kujeh کم کم
۱۲۵ دو کلمه ای انگز منگز angaz   mangaz ایرادگرفتن   و بهانه جویی
۱۲۶ دو کلمه ای کپچه لبچه kapcheh   labcheh کج و   معوج
۱۲۷ دو کلمه ای لالاشو la la   shu رعشه
۱۲۸ دو کلمه ای فینار و   سقر finar o   saghar فدای سرت
۱۲۹ دو کلمه ای ووش وندا vosh   vanda با جان و   دل و با تمام وجود چیزی را خواستن. فلانی کرا ووش وندا بوهو آشتی بوکونو مابوبه   مرا.
۱۳۰ دو کلمه ای دس پر das pa دستو   بال-  مه دس پر خراویو- دستو بالم خیلی   کثیف است.
۱۳۱ دو کلمه ای پر پا par pa پاها
۱۳۲ دو کلمه ای دسو دیم dasu dim دستو   صورت                                    دیم در استان مرکزی و حوالی اراک هم به معنی صورت و گردی صورت است. (از   قول دوستی: سلام به دیمه ماهت! گل گلابو عرق بید مشک).
۱۳۳ دو کلمه ای سروکللو saru   kallu سر و کله
۱۳۴ دو کلمه ای گلو گردن galu   gardan گردن و   گریبان- مه گلو گردن همو چیل پیل – تمام گردن و گریبانم همه پر از گرده های کاه   برنج
۱۳۵ دو کلمه ای چیل پیل chil pil گرده های   ریز و خاکه کاه برنج و خرمن برنج (وقتی خرمنها را دسته دسته بر دوش می گیریم   خرده های کاه و برنج بیداد می کند روی گل و گردن آدم
۱۳۶ دو کلمه ای گو گالشی go   galashi دوندگی و   جان کندن برای انجام کاری
۱۳۷ دو کلمه ای هجو هجو hajo   hajo رسوایی و   بدگویی مردم پشت سر دیگری یا دیگران.
۱۳۸ دو کلمه ای فوسین   فیگیفتن fisin   figiftan گوشه ای   قنبرک زدن با ظاهری که زار می زند از نا امیدی
۱۳۹ دو کلمه ای فیسین   فیسین fisin   fisin کشان   کشان
۱۴۰ دو کلمه ای اشی ماشی ashi   mashi آشفته و   پریشان – اشی ماشی خواب : خوابهای پریشان و آشفته و گاه بی
۱۴۱ دو کلمه ای پکو پژ paku poz پز دادن
۱۴۲ دو کلمه ای فوگورد   واگرد fugurd   vagard فعالیت   کردن کارهای متفرقه را سامان دادن
۱۴۳ دو کلمه ای فوگردس   واگردس fugordas   vagardas چپ رفت و   راست رفت. مثلا فلانی چپ رفت و راست رفت گفت…
۱۴۴ دو کلمه ای جابجا jabeja خانه   تکانی                                    بیشتر در ترکیب با خانو می آید: خانو جابجا
۱۴۵ دو کلمه ای بجا بجا bjaa   bjaa خواندن   مرغها و جوجه ها به لانه- وقتی سر غروب مرغها را جا می کنیم به طرف لانه شان   هدایت می کنیم
۱۴۶ دو کلمه ای خومو خومو khumu   khumu بیشتر در   به لانه فرستادن مرغهایی با جوجه های کوچک است. سر غروب مرغها دید خوبی ندارند
۱۴۷ صیادی المتا
۱۴۸ صیادی لوتکا
۱۴۹ صیادی ابرو
۱۵۰ صیادی ابرودومو
۱۵۱ صیادی شلف
۱۵۲ صیادی دام
۱۵۳ صیادی داموپوشت
۱۵۴ صیادی اخان
۱۵۵ صیادی قارماغ
۱۵۶ صیادی کپورچاکی
۱۵۷ صیادی ماش شانی
۱۵۸ صیادی اشبل
۱۵۹ صیادی پرکا
۱۶۰ صیادی سیموپرک
۱۶۱ صیادی ایشکال
۱۶۲ صیادی ایشکاچکو
۱۶۳ صیادی روگا
۱۶۴ صیادی واشوروگا
۱۶۵ صیادی گیلووا
۱۶۶ صیادی دشتاوا
۱۶۷ صیادی سیاوا
۱۶۸ صیادی کناروا
۱۶۹ صیادی کولو
۱۷۰ صیادی کلاش
۱۷۱ صیادی مایاق
۱۷۲ صیادی کلیک
۱۷۳ صیادی سولف
۱۷۴ صیادی کرف
۱۷۵ صیادی ماشک
۱۷۶ صیادی شاکولی
۱۷۷ صیادی سیمو جغو
۱۷۸ صیادی ایشکال   کودو
۱۷۹ صیادی سابلو
۱۸۰ صیادی کوال
۱۸۱ صیادی  پره
۱۸۲ صیادی  لکش
۱۸۳ صیادی دامو   کویی
۱۸۴ صیادی  قوشا
۱۸۵ صیادی بریمانی
۱۸۶ صیادی کولمه
۱۸۷ کرم ابریشم تخمو   نوغان
۱۸۸ کرم ابریشم خانچو
۱۸۹ کرم ابریشم توتوولک
۱۹۰ کرم ابریشم خانچوکنی
۱۹۱ کرم ابریشم کجوکالبو
۱۹۲ کرم ابریشم تیلابار
۱۹۳ کرم ابریشم  ریزوداری
۱۹۴ کرم ابریشم خوفتو   خواب
۱۹۵ کرم ابریشم ایخواب
۱۹۶ کرم ابریشم دوخواب
۱۹۷ کرم ابریشم سه   خواب
۱۹۸ کرم ابریشم ورزبامه
۱۹۹ کرم ابریشم شوشا شب
۲۰۰ کرم ابریشم خالبخورو
۲۰۱ کرم ابریشم خرف
۲۰۲ کرم ابریشم  موخوس
۲۰۳ کرم ابریشم ولکوموری
۲۰۴ کرم ابریشم کجوپایینی
۲۰۵ کرم ابریشم سیامیر
۲۰۶ کرم ابریشم  سیفدک
۲۰۷ کرم ابریشم خاخاشین
۲۰۸ کرم ابریشم پورد
۲۰۹ کرم ابریشم  بردوراکو
۲۱۰ کرم ابریشم  درگا
۲۱۱ کرم ابریشم ایشکیتیر
۲۱۲ کرم ابریشم  تیلابارخر
۲۱۳ کرم ابریشم  اشکرکنی
۲۱۴ کرم ابریشم کجوپلو
۲۱۵ کرم ابریشم هیبریتی
۲۱۶ کرم ابریشم  شلو
۲۱۷ کرم ابریشم کرکر(پروانه)
۲۱۸ کرم ابریشم  پاکاشیناکا
۲۱۹ کرم ابریشم خرمان   برکت
۲۲۰ کشاورزی برنجکاری
۲۲۱ کشاورزی هیندانوچینی
۲۲۲ کشاورزی  تخموجو
۲۲۳ کشاورزی گوچین
۲۲۴ کشاورزی بیندانو
۲۲۵ کشاورزی بجکویی
۲۲۶ کشاورزی  پلارسانن
۲۲۷ کشاورزی شابج
۲۲۸ کشاورزی دانه   ابزنی
۲۲۹ کشاورزی چرموبار
۲۳۰ کشاورزی چالکزنی
۲۳۱ کشاورزی دسوبلوک
۲۳۲ کشاورزی درازوبلوک
۲۳۳ کشاورزی کاشت   کونی
۲۳۴ کشاورزی تابلاق
۲۳۵ کشاورزی واشکنی
۲۳۶ کشاورزی وارجینا
۲۳۷ کشاورزی دانوزنی
۲۳۸ کشاورزی خیارچینی
۲۳۹ کشاورزی سیروکله
۲۴۰ کشاورزی داروتوکزنی
۲۴۱ کشاورزی خیارکلو
۲۴۲ کشاورزی کویی   باغ
۲۴۳ کشاورزی خیارباغ
۲۴۴ کشاورزی هیندانوباغ
۲۴۵ کشاورزی  توربوکلو
۲۴۶ کشاورزی توربوباغ
۲۴۷ کشاورزی باقلاکلو
۲۴۸ کشاورزی باقلاباغ
۲۴۹ کشاورزی علامو
۲۵۰ کشاورزی باقلاباغ   علامو
۲۵۱ کشاورزی گردوهندانو
۲۵۲ کشاورزی خاشوکویی
۲۵۳ کشاورزی سیفیدکویی
۲۵۴ کشاورزی بالبرانی   کویی
۲۵۵ کشاورزی شیلاتی   کویی
۲۵۶ کشاورزی زردودلوهیندانو
۲۵۷ کشاورزی شیرین   خربزو
۲۵۸ کشاورزی لار
۲۵۹ کشاورزی جوآبزنی
۲۶۰ کشاورزی تیم   بجار
۲۶۱ کشاورزی مرزوتیمار
۲۶۲ کشاورزی جوشانی
۲۶۳ کشاورزی  نیشاسن
۲۶۴ کشاورزی وادق
۲۶۵ کشاورزی واش   ویچونی
۲۶۶ کشاورزی ویجین
۲۶۷ کشاورزی دوبارو
۲۶۸ کشاورزی بج   لویل
۲۶۹ کشاورزی ووشو
۲۷۰ کشاورزی پاکوورزا
۲۷۱ کشاورزی بج   واوینی
۲۷۲ کشاورزی بجوچنگو
۲۷۳ کشاورزی بجوکوتالو
۲۷۴ کشاورزی بجکو
۲۷۵ کشاورزی بجوبار
۲۷۶ کشاورزی بجوکوتی
۲۷۷ کشاورزی بجوتاچو
۲۷۸ کشاورزی پامادار   وانیشا نشای   گوجه فرنگی
۲۷۹ کشاورزی سوقودار سرخداراست
۲۸۰ کشاورزی واجام   وانیشا نشای   بادمجان
۲۸۱ کشاورزی کوار تره   فارسی
۲۸۲ کشاورزی سیمیددار درخت   نارون
۲۸۳ کشاورزی وی دار درخت بید
۲۸۴ کشاورزی لی لیکی   دار درخت   لیلک
۲۸۵ کشاورزی خوشکودار درخت خشک   شده
۲۸۶ کشاورزی خوجودار درخت   گلابی جنگلی
۲۸۷ کشاورزی فطردار درخت   ازگیل
۲۸۸ کشاورزی ثونودار درخت توت
۲۸۹ کشاورزی تبریزی درخت   چنارمحلی
۲۹۰ کشاورزی اربا   دار درخت   خرمالوی جنگلی
۲۹۱ کشاورزی پلددارای
۲۹۲ گری توضه گیری tav ze   giry افتضاح   بار آوردن. چی روسبایی؟ چی توضه گیری ی ی ی؟ خودا خو دسو موواریکه مرا اشنه   میانا خراوو بوکوده.
۲۹۳ گری نان جیس   گیری nan jiss   giry نانجیب   بودن- وصف حال آدم نانجیب
۲۹۴ گری شیمو گیری shimu   giry شومی   گری-  اعم از اینکه مثلا کسی با دستهای   چرب که بوی ماهی پلو می دهد و فنجان چای را به دست می گیرد تا فردی که دم غروب   قنبرک می زند و کز می کند. اصطلاحا می گویند شیمو گیری سر بیگیفته. یا وقتی کسی   مدام پیشبینی های ناخوشایند می کند.
۲۹۵ گری لخو گیری lakhu   giry
۲۹۶ گری لیسکو   گیری lisku   giry
۲۹۷ گری توروگیری toru   giri رفتارهای   نامعقول از خود نشان دادن
۲۹۸ گری شیتو گیری shitu   giri رفتارهای   شنگول و شوخ و نامعقول داشتن
۲۹۹ گری داوا گیری dava   giri دعوا و   جنجال
۳۰۰ نانوایی رومال rumal مایع   غلیظ مخلوط آب داغ و آرد که بر روی خمیر نان قبل از به تنور انداختن مالیده می   شود
۳۰۱ نانوایی چانو chanu چونه نان
۳۰۲ نانوایی تونیر tunir تنور   نانوایی
۳۰۳ نانوایی لاک
۳۰۴ نانوایی ابرو
۳۰۵ نانوایی ایمو
۳۰۶ نانوایی ذوغال
۳۰۷ نانوایی کرچونان
۳۰۸ نانوایی کوچیلی   نان
۳۰۹ نانوایی بسوختونان
۳۱۰ نانوایی بیاتونان
۳۱۱ نجاری چوکش
۳۱۲ نجاری بالتا
۳۱۳ نجاری ارو
۳۱۴ نجاری مغ
۳۱۵ نجاری تختو
۳۱۶ نجاری سرچو
۳۱۷ نجاری پالانکا
۳۱۸ نجاری مغکش
۳۱۹ نجاری واشان
۳۲۰ نجاری  جورونل
۳۲۱ نجاری اگن
۳۲۲ نجاری کولک
۳۲۳ نجاری خروپا
۳۲۴ نجاری لمو
۳۲۵ نجاری لوجنک
۳۲۶ نجاری ترو
۳۲۷ نجاری تلاش تیکی
۳۲۸ نجاری چوساب
۳۲۹ نجاری راستوکنار
۳۳۰ نجاری درافضل
۳۳۱ نجاری چوفتک
۳۳۲ نجاری پوشتک
۳۳۳ نجاری قوفل
۳۳۴ نجاری انجامو
۳۳۵ نجاری بوچمسومغ
۳۳۶ اَسی اَسی asi   asi نا آرامی   خردسالان
۳۳۷ اَکو a ku کی؟ ، چه زمانی؟
۳۳۸ ابرو ab ro پارو   دسته کوتاه
۳۳۹ اپچ apch بی   نمک،بی مزه
۳۴۰ اپچین abchin  نایلون
۳۴۱ اتان ساتان atan satan دادن و ستاندن. کنایه از داشتن   روابط حسنه میان دو فرد یا خانواده نیز دارد.
۳۴۲ اجار   داواد ajar   davad
۳۴۳ اجباری سربازی   (در فارسی هم داریم).
۳۴۴ اجلو ajalu یکی از   ادوات رشته ریسی کهدو سرشبه شکلاجناق بود
۳۴۵ ارابه   جادو araboo   jadu جاده   قدیم ماهروزه که باریک واندازه ارابه بود را میگفتند
۳۴۶ اربع یا   اربا araba خرمالوی   گیلان
۳۴۷ ارسو arsoo  اشک
۳۴۸ ازازیل azazil وروجک،   کنایه از بچه های شلوغ
۳۴۹ ازگیری azgiri بقول   رشتیها کردخاله چوبی که بوسیله آن از چاه آب میگرفتند
۳۵۰ ازگیری az giri نی باموبویی به طول حد اکثر هشت   تا نه متر که در ابتدای ساقه آن که قطور تر بود یک چوب دوشاخه وصل می کردند و   سطل را به آن می آویختند و به چاه می انداختند برای کشیدن آب.
۳۵۱ اژدم azhdam  شور، نمک ماهی شور
۳۵۲ اسان esan –   asan ایستادن
۳۵۳ اسبله یا اصبله as baleh یک نوع ماهی از خانواده ماهی   خاویار
۳۵۴ اش نیکا ashnika وقتی مرغ   خاک و زمین را برای جوریدن و یافتن دانه با ناخنهایش خراش می
۳۵۵ اشادن A shsdan تکان داد   گهواره و نرخه
۳۵۶ اشپران ashparan همان   حیوان داخل نیزاره (احتمالا شبتکا)
۳۵۷ اشپل/اشبل /ashbalashpal تخم ماهی
۳۵۸ اشتاوسن eshtavasan شنیدن
۳۵۹ اشترا  ash tra این   طرفتر(دور)
۳۶۰ اشکدن ashkadan شکستن
۳۶۱ اشکر ashkar چوبهای   باقیمانده از برگ درخت توت که خوراک کرم ابریشم شده
۳۶۲ اشکر کونی ashkarkuni
۳۶۳ اشکل ashkal اشکل  ته برنج بجامانده  در شالیزار است
۳۶۴ اشکل دمج ashkal   damaj
۳۶۵ اشکود oshkud سرعت در   سراشیبی
۳۶۶ اشموخاش oshmukhash آرنج
۳۶۷ افرا afra همان افراست
۳۶۸ افغانه afghaneh ظرف   ادرار بچه درگهواره که به زبان آبکناریgavare(گاواره)
۳۶۹ اقدر aghdar اندازه
۳۷۰ اکراس
۳۷۱ اگادن egadan  انداختن
۳۷۲ الا انی   پیلا ده؟ تازه   الان ؟؟؟
۳۷۳ الا تش ala tash العطش –   ان الاتشو گرما میان گویه خو فسنجون خورما! فسنجووون! کفته kofta تو بخوووورد.
۳۷۴ الابیلا   یا الاپیلا alapila از این   به بعد(آینده)
۳۷۵ الله تی   تی allah ti   ti ماه
۳۷۶ الم ته alam ta
۳۷۷ ام   پلی am pali این طرف   (نزدیک)
۳۷۸ امان aman آمدن
۳۷۹ امرود amrud نوعی   گلابی
۳۸۰ ان پاسر بیزه انجیل an pasar bize anjil این که مثل انجیر لگد خورده پت   و پهن است.
۳۸۱ ان جیو an jiu  این طور است.
۳۸۲ ان خاشو لولو an khashu lu lu این که مثل نی بامبو لاغر است.
۳۸۳ ان کاشال جول an kashal jul این که لپهای گرد و بیضوی دارد.
۳۸۴ ان کاشال زاک an kashal zak بچه های بامزه و ریزه را با این   عبارت ناز می کنند می خوانند.
۳۸۵ انار گول anar gul از کاکتوسهای رشته ایست. گلی   سرخ به شکل گل درخت انار دارد.
۳۸۶ انجامو an ja mu لولا
۳۸۷ انجی anji این طور
۳۸۸ انجیر ولک anjir   valk برگ درخت   انجیر
۳۸۹ انجیل خوار angil khaar پرنده ای کوچک که پرهایش رنگ   آبی شگرفی و شگفتی دارد.
۳۹۰ انجیل دار anjil daar درخت انجیر
۳۹۱ انگز منگز angaz   mangaz
۳۹۲ انگویشت anguisht انگشت
۳۹۳ انه چومه   سر بیشه  حسرت چیزی را دارد.
۳۹۴ انه چومه   قورصو  دلش بسوزد ،    تا چشمش دراد
۳۹۵ انه سوجه سرا  ane sooje sara در اوج ناراحتی اش. کنایه است
۳۹۶ اه گادن eh   ghadan انداختن
۳۹۷ اودار یا   وودار odar   vodar ستون   چوبی که در ساخت ایوان خانه های قدیمی به کار میرفت
۳۹۸ اوراغ oragh داس بزرگ   که سرش گرد است وبرای بریدن علف وگندم بکارمیرود
۳۹۹ اوراق وینی uraagh vini بینی عقابی که شکل اوراق است.
۴۰۰ اوردیک urdik اردک
۴۰۱ اورشه ur sheh
۴۰۲ اوسم عوسم   و اعضا osm
۴۰۳ اوشادن oshadan تکان   دادن گهواره کودک
۴۰۴ اوشتر oshtar آنطرف تر
۴۰۵ اوشترا oshtara برو آن   طرف تر
۴۰۶ اوشتن oshtan  به زمین خوردن و به هواجهیدن
۴۰۷ اوصدول  صندلی
۴۰۸ اوفانه o faneh آنجا را ببین
۴۰۹ اوفتن oftan بافتن
۴۱۰ اولیسی   کار  طب گیاهی (احتمالا اورسی یا روسی بوده).
۴۱۱ اوم پلی  um pali آن طرف   (نزدیک)
۴۱۲ اوناف unaf عناب
۴۱۳ اونتا unta آن یکی
۴۱۴ اویین u een میمون،   مسخره
۴۱۵ ای چو مو ee   chumu یک عدد   ،یک چشمه
۴۱۶ ایچ کو ich ku کمی-   خیلی کم مثل۱: ایچکو آو ما فادن تشنگی کا میرم مثل ۲: ایچکو دو(دوغ) ان خانو پدا   نبه ایتا بندی یو موسلمانا فادیم
۴۱۷ ای وج ei vaj یک وجب
۴۱۸ ای وین دی ivindi باز هم ، ایویندی ان زاکه چانو   واباس باز هم دهان این کودک به فریاد باز شد.
۴۱۹ ایتا بزنی ita bazani یک دفعه یک باره به ویژه وقتی   کاری را در یک وعده تمام می کنیم. هتو ایتا بزنی کاره تومانه کود.
۴۲۰ ایجگره یا   ایجگرو eig garu گردگیری   حشرات بوسیله جاروی بلند
۴۲۱ ایدفایی   یا ایتفایی eidafaei ناگهانی
۴۲۲ ایزرو eizero یک زره
۴۲۳ ایستغارو istagharu استخاره
۴۲۴ ایشابکون isha   bukun امر به   ادار به خردسالان
۴۲۵ ایشکال ishkaal اردک ماهی
۴۲۶ ایشکیتیر ishkitir
۴۲۷ ایمو ei mu هیزم
۴۲۸ اینگل یا   اینگول ingol یارو،   کسی با وی قهریم
۴۲۹ ایوار Ivar گم ، نا   پیدا
۴۳۰ ایوارا کف Ivarakaf گم شو
۴۳۱ ایوراق iv ragh ابریق،   آفتابه ، مشربه
۴۳۲ آب انگاره ab angareh تدارک دیدن
۴۳۳ آب جکفتن ab   jakaftan آب   افتادن میوه و امثالهم را گویند
۴۳۴ آب   جیگیفتن ab   jigiftan راه   افتادن آب دهان با دیدن غذا، آب به زیر چیزی رفتن
۴۳۵ آب کاکایی ab ka ka   yee پرنده   سفید رنگ که در فصل سرما زیاد دیده میشود
۴۳۶ آب ووکوده   خوج ab   vookudoo khooj خوج میوه   پاییزی شمال است که برای نگه داشتن آن خوج را در ظرفی ریخته وپراز آب میکنند   وبامقداری نمک که در آن میریزند وبعداز یکماه قابل خوردن است که به آب وکوده خوج   معروف است
۴۳۷ آبشو پلا abshoo   pala پلوآبکش
۴۳۸ آبویدیزه ab   vidize
۴۳۹ آپیش خان apishkhan
۴۴۰ آربا arba درخت عرعر
۴۴۱ آرناموس arnamus رودر   بایستی
۴۴۲ آزاری azari روانی   ودمدمی مزاج را میگویند
۴۴۳ آزگار Azgar
۴۴۴ آغوز aghooz گردو
۴۴۵ آلاخان   والاخان alakhan   valakhan
۴۴۶ آلپران alparan
۴۴۷ آلدو aldoo یکی دیگر
۴۴۸ آما ama  آماس، ورم ، تورم
۴۴۹ آموج amooj  آموختن ، دست آموز
۴۵۰ آنگاره angareh تدارک
۴۵۱ آهین aahin آهن
۴۵۲ آواز avaaz صدا. فلانی غولو آواز داره:   فلانی صدای خیلی بمی دارد.
۴۵۳ آوازا داهن avaaza dahan آواز دادن پاسخ دادن
۴۵۴ آوازی avaazi آواز
۴۵۵ آووستی avusti  هوو، وسنی
۴۵۶ بابا خان   تیرکمان بیزه    رنگین کمان
۴۵۷ بابیشکسو babish   kasu اغلب   بعنوان صفت برای موهای نامرتب بکار می رود –    بابیشکسو مو.
۴۵۸ باختا   باری خوش   شانسی
۴۵۹ باختابار   ته سر خوش به   سعادتت ، خوش به حالت
۴۶۰ باد خایی   یا پادخایی bad   khyee کیسه   هوای ماهی
۴۶۱ بادمان baadman بادبان
۴۶۲ بارکاس barkas کشتی   بزرگتر ازقایق
۴۶۳ باغ پایی bagh   payee شب   بیداری در باغ برای ایمن بودن محصولات ازدست گراز وشغال
۴۶۴ باقلا   پوشی baghla   pushee پوست اول   باقلا ، به پوسته بیرونی باقلادریائی نیزگفته می شود.
۴۶۵ باقلا   کولا bagla   cula برگ   باقلا دریایی یا نیلوفرآبی
۴۶۶ باقلا گول baghla gul گلی با برگهای گوشتی و گلهای   ریز و دسته ای گلی در تمام فصول! به عنوان گل آپارتمانی
۴۶۷ باقلاباغه   علامو baghla   baghe alamu  مترسک
۴۶۸ بال به   گردن baal bu   grdan دست در   آغوش هم انداختن
۴۶۹ بالتا balta تبر
۴۷۰ بالکا balka
۴۷۱ بالون   هوایی  هواپیما
۴۷۲ بالون   هوایی balun   havayee
۴۷۳ بامو   شوارو bamu   shuvaro  موجودی خیالی که درپشت بام خانه ها که همیشه   تاریک بود زندگی می کرد و برای ترساندن بچه ها از آن استفاده می کردند
۴۷۴ باور Bavar بیار
۴۷۵ بپوخوسه bupukhasteh پوسیده
۴۷۶ بتارانی batarani بتاراند تاراند  فراری داد
۴۷۷ بتاوسه bataavase (تابه) کاملا داغ شده
۴۷۸ بتاوسه bataavase (چهره) برافروخته شده از شرم یا   از نگرانی شدید. مثال انا بوگوفتم بتاوس وقتی گفتم هول شد نگرانی اش مشهود بود
۴۷۹ بترکس Batarkas ترکید
۴۸۰ بج baj برنج
۴۸۱ بج واوینی baj   vavini برنج بری   (دروی برنج)
۴۸۲ بج ویچینی baj   vuchini جمع کردن   برنج از بجار
۴۸۳ بجار bajar شالیزار
۴۸۴ بجو دوشاب baju   dushab ترکیبی   زا برنج بو داده و دوشاب(شیره انگور)
۴۸۵ بجو صیندق   ، بجو صوندق sundagh/   sindagh  صندوق برنج که چوبی و بسیار زیبا بود. (مهم:در   اینجا صدای صون باید با اویی مثل “موس” خوانده شود- چیزی بین o و u   بیشتر به تلفظ اوی فرانسوی مانند است
۴۸۶ بچکس Bach kas
۴۸۷ بد انگ  ba ang کج خلق و   بد جنس
۴۸۸ بد قلبو تیانت bad ghalbu tianat آدم بد قلب و بد طینت
۴۸۹ بدر ووشتو چوم badar vo oshtu chum دارای چشمهای ورقلمبیده
۴۹۰ برار barar برادر
۴۹۱ برقادم bargaadam رعدوبرق کنایه از آدم لوچ
۴۹۲ برکد bakad برکت. استعاره از پولو است.
۴۹۳ برمانی bremani اسم نوعی   ماهی
۴۹۴ بره مانی bre maani
۴۹۵ بزن بزن  کتک کاری
۴۹۶ بشتن beshtan سرخ کردن
۴۹۷ بشکاوس Bashkavas
۴۹۸ بکلاشته bklaashte (کلاشیدن )چیزی را با ناخن به   شدت کندن. یا شیره جان کسی را کشیدن. و در اصطلاح عوام دوشیدن فردی.
۴۹۹ بگدم یا   باگدم bagdam ذرت ،   بلال
۵۰۰ بلبلو گوش balbalu   gush تقریبا   فارسی ست.
۵۰۱ بلته baleteh دروازه
۵۰۲ بلوش bulush یک نوع   گیاه معطر
۵۰۳ به جر be jer پایین   ،زیر
۵۰۴ به خواب   نیدن کاری یا   چیزی را در رویا هم ندیدن ،  امر محال
۵۰۵ به غاری   یا به قاری be ghari بیگاری
۵۰۶ به کین   قرار نیگیره اشاره به   بچه های نا آرام و بازی گوش یا افراد بسیار پرکار.
۵۰۷ به گول   آمدن  سر حال شدن ،    شنگول شدن
۵۰۸ بو عرصو   رسان به عرصه   رسیدن ،  بزرگ شدن  بالغ شدن رسیدن
۵۰۹ بو وورد bu vurd برد برنده شد
۵۱۰ بو وورده bu vurde  برده کرده
۵۱۱ بوتر butar اخم
۵۱۲ بوجور bujor  بالا
۵۱۳ بودوج   وادوج budoj   vadoj دوخت و   دوز
۵۱۴ بور bur بیل
۵۱۵ بوک buk
۵۱۶ بوگو واگو bugo vaa go بگفتن و واگویه کردن در پوست   دیگران افتادن دارایی کسی را مدام شمردن. با حسرت و تنگ نظری از داشته های کسی   حرف زدن.
۵۱۷ بول bol وسیله   صیادی، نیزه ای که برای ماهیگیری استفاده میشد
۵۱۸ بولبو bulbo جعفری
۵۱۹ بولبول boolbool بلبل و   قناری
۵۲۰ بولبول boolbool پروانه
۵۲۱ بولوش bulush گیاهی   معطر از خانواده گشنیز در ترشی جات بومی آبکنار از آن بهره می برند.
۵۲۲ بی زی بس جان کند   (از سختی کار یا شرایط- معمولا می گویند: مه بمردمو مه بی زی بسمو تا ان کاره   ذره تومانه کودمو).
۵۲۳ بیلبو bilbo سبزی
۵۲۴ بی زه bi ze بزده زده
۵۲۵ بی شناق bishanagh
۵۲۶ بیچا   بوکون Bicha   bukun امر به   نشستن خردسالان
۵۲۷ بیر بیری چوم birbiri chum چشمهای ریز (آدم چشم تنگ)
۵۲۸ بیگیفته bigifte گیاه ریشه زده زنده مانده خشک   نشده.
۵۲۹ بیگیفته bigifte گرفته (چیزی را با دست مثلا   گرفته)
۵۳۰ بیگیفته bigifte مثل اینکه بگویند جنون گرفته یا   دچار دیوانگی شده.
۵۳۱ بیگیفته bigifte وقتی آتش کاملا گیرانده می شود   و انتظار خاموشی اش نیست می گوییم “بیگیفته”.
۵۳۲ بیلاوارث Bilavares بدون وارث
۵۳۳ بیلوک belok ابزار   کشاورزی معادل کج بیل در فارسی
۵۳۴ بیندانو bindanu
۵۳۵ پا به سر pa be   sar از روی   پای کسی عبور کردن که خوش یمن نیست
۵۳۶ پا بوز pa buz
۵۳۷ پاباچیناکا pa ba   chi naka جستجوی   آخرین دانه های میوه و پیله ابریشم و هر چیز مشابه
۵۳۸ پاپو چیناکا papu china ka همه جا را تمیز کردن
۵۳۹ پاتا چول   یا ماتا چول patachool
۵۴۰ پاتنی patani گیوه   بافتنی
۵۴۱ پاچ pach قدکوتاه
۵۴۲ پاچ pach قد کوتاه
۵۴۳ پاچ کول pach kol
۵۴۴ پاچ کول pach kol پشت پا   انداختن
۵۴۵ پاچو   باقلا pachu   baghla
۵۴۶ پاختو وینی pakhtu vini بینی خپ کرده و پهنی که انگار   مشت خورده.
۵۴۷ پادنگ padang
۵۴۸ پاسر pasar لگد کردن   و زیر پا گذاشتن
۵۴۹ پاسگا لیباس pas ga libaas لباس سربازی
۵۵۰ پالاتکا Palatka
۵۵۱ پالی paly  همان کفل است ، پهلو
۵۵۲ پامادار pamadar گوجه   فرنگی
۵۵۳ پامالو pa malu رد پا
۵۵۴ پانو وینی paanu vini بینی خیلی پهن
۵۵۵ پاوروس pavrus
۵۵۶ پایی payee چوب و   چوب کاری ، در واقع همان کتک زدن
۵۵۷ پایی paee چوب – چماق
۵۵۸ پایی paee (در ترکیب باغ پایی bagh   paee  کشیک دادن در باغ برای محافظت از   آن در برابر گراز شغالها و حتی دستبرد بیگانگان.) پاییدن
۵۵۹ پج pej بخاری   هیزمی
۵۶۰ پچار pachar تجهیزات
۵۶۱ پچل pechal  جاری ، همسر برادر شوهر
۵۶۲ پچو  موهای بافته شده ، گیسو (هماوایی پچو و گیسو   را می بینید؟ قشنگ است نه؟)
۵۶۳ پخار   پخاره pakhar   pakhareh
۵۶۴ پختو pekhtu مقداری   به اندازه یک مشت (تذکر: من و موسی زاد در این مورد اختلاف داریم. فکر می کنم از   پختن pekhtan یعنی پیچیدن می آید و ارتباط “مقدار” یا یک مشت را با   پیچیدن در نمی یابم).
۵۶۵ پر شیبی per shi   bi پیر شوی/   (الهی) عمر به کمال کنی
۵۶۶ پر واز pre vaaz بسیار خوشحال. مثال: پر واز   اسای یاااا! از خوحالی روی پاهایت بند نیستی.
۵۶۷ پرباز parbaaz پرواز پرواز کردن.
۵۶۸ پردو پایی pardu paee چوبهای کاشته شده بر زمین به   فاصله یک متر و نیم حدودا جهت متصل کردن به نی های باموبو برای حصارکشی منازل و   یا باغچه های خانگی.
۵۶۹ پرسر parsar
۵۷۰ پرک parak
۵۷۱ پرکادن parkadan
۵۷۲ پرکسن parkasan لرزیدن   از سرما
۵۷۳ پرکش parkash
۵۷۴ پس کاول pas   kaval تخته پشت   گاو آهن
۵۷۵ پس یا پیس pes کچل
۵۷۶ پستاو دآن pastav   da an
۵۷۷ پش امان pesh aman جلو آمدن صفت برای صورت بسیار   پف کرده.( م.ث. فلانی دیم لاب پش بامه این حالت به ویژه پس از ساعات طولانی کار   در شالیزار رخ می هد از آن رو که سر شالی کاران بطور مداوم پایین است.)
۵۷۸ پلار palar وسیله ای   که در بافتن حصیر(کوب) استفاده میشد
۵۷۹ پلیکوب pili kob حصیر   سفارشی و عریض برای خانه
۵۸۰ پنجک panjak
۵۸۱ په چل pe chal نسبت   فامیلی همسران دو برادر
۵۸۲ پو po حیف
۵۸۳ پوتوخوله pu tu khu leh آبله گون
۵۸۴ پوخوم pkhum ساقه   جوان بوته های تمشک
۵۸۵ پورد purd پل
۵۸۶ پوسته یا   پوستو pusteh بشکن ،   بشکن زدن
۵۸۷ پوستو pustu پسته
۵۸۸ پوستو اشکدن pustu ashkadan پوستو اشکستن  پسته شکستن باز کردن بسته مغز کردن پسته و   نیز به معنی بشکن زدن استو
۵۸۹ پوشمو   نوخود pushmu   nokhud سویا
۵۹۰ پوشی pushi پوسته هر   چیز که معمولا” بلا استفاده است
۵۹۱ پوفو   شیبارو جارو
۵۹۲ پولیک pulik دکمه
۵۹۳ پومبو تاچو pumbu taachu یک بسته پنبه – کنایه از سفیدی   و قشنگی ست.
۵۹۴ پومبو گودو pumbu godu یک گلوله پنبه کنایه از بچه ی   سفید و کمی گوشتالو
۵۹۵ پوندری pundary پوک
۵۹۶ پیشا کودو pisha   kudu بچه گربه
۵۹۷ پیشنی   وچین pishni   vachin سلمانی   خانم
۵۹۸ پیچاک pichaak چسبناک و غلیظ – بیشتر برای گل   رس چسبناک استفاده می شود.
۵۹۹ پیچانک pichanak نوعی   شرینی
۶۰۰ پیراج piraj نخ برای   حصیر بافی
Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Facebook

30 فکر می‌کنند “واژه نامه آبکناری ۱”

  1. سلام
    آقا رضا یک واژه قدیمی یادم اومد نتوانستم خودمو نگهدارم خواستم شماهم لبتان خندان بشه .شایدازوقتی که داروهای شیمیایی به آبکنارراه پیدا کرده این واژه اختراع شده(سریدم) یعنی قرص سرماخوردگی!!!!!

  2. جناب آقای سیاوش ،
    اندیفه به معنی تحویل گرفتن و احترام گذاشتن به دیگران است وقتی میگوییم فلانی فلانکس زیاد اندیفه نیگیفت یعنی:فلانی به او زیاد محل نگذاشت و طرف مقابل را تحویل نگرفت.
    بااحترام موسی زاد آبکناری

    1. سرکار خانم موسی زاد سلام،
      خیلی خوشحالم که مجددا” پیام شما را می بینم ، حداقل یک نفر شاهد دارم که “از دل برود هر آنکه از دیده برفت” در مورد شما و خانم قربان نژاد صادق نیست و همه ما علاقمندان به آثار نوشتاری شما به یادتان هستیم ، تمایل فلبی من حضور دائمی همه دوستان و بویژه آن هایی است که برای سایت زحمت کشیده اند ، متقابلا” دوست دارم یاران ما نیز با تمایل قلبی در این سایت حضور داشته باشند.
      سایت آبکنار ما متعلق به شماست.

  3. سلام
    خانم موسی زاد بسیار ممنون .من هم مثل جناب طاهری فکر میکردم که …….البته بعد از مشکل سایت خیلی از کاربران محترم و فعال یک خورده شل شده اند نمی دانم چرا؟ انشاالله که دو باره شور و شوق قبلی به همه کابران برگردد. تعدادی واژه و یا خاطره و یا داستان قدیمی و یا چیزی که یاد بزرگان محلمان رادو باره در ذهن ما زنده کند، بنویسند، تا شاید یادمان بیاید که کجایی هستیم!

  4. با سلام و عرض ادب خدمت جناب طاهری عزیز.به نظرم اگر کمی همت بخرج دهیم کتاب واژنامه سرکار خانوم موسی زاد می تواند دومین اثر ماندگار آبکناری های محترم در حوزه نشر اندیشه ها،آموخته ها و اندوخته ها باشد.من به سهم خود حاضرم هزینه نشر دویست جلد از این اثر ماندگار و باارزش را تامین کنم.اگر همه همت کنند می توانیم به نشر دوهزار جلد کتاب پرمحتوای واژه نامه،که در حقیقت استمرار حیات فرهنگی گویش آبکناری هاست امیدوار باشیم.

    1. آقای هخامنشی عزیز
      از پیشنهاد و حمایت شما سپاسگزاریم ، انشاءالله با کاملتر شدن لیست واژه ها ، اصطلاحات ، ضرب المثل ها ، اسامی و القاب ، دعاها و نفرین ها و همچنین باورهای مردم ، چاپ “فرهنگ نامه آبکنار” عملی خواهد شد ، در حال حاضر نیازمند کمک یک برنامه نویس کامپیوتر هستیم که واژه نامه آبکنار را به شکل کاربردی تر طراحی کند و بعنوان الگو لطفا” پیوند زیر مشاهده شود:
      http://tabarestan.ir/

  5. به نام خدا
    جناب هخامنشی سلام
    ممنون از اظهار لطفتان.واژه نامه سایت آبکنار ما حاصل زحمات تمامی دوستان است.از جناب طاهری باید تشکر کرد که موجب شدند در چنین مجموعه ای به فعالیت بپردازم و اطلاعات ناقص خود را در اختیار سایت قرار دهم و رویای دوران نوجوانیم که همانا جمع آوری ضرب المثلها و باورها و…بود به حقیقت بپیوندد،ولی متاسفانه در اوج شکوفایی سایت ،ناجوانمردانه سایت مسدود شد.بعد از بازگشایی مجدد نیز همچنان سنگ اندازی ها ادامه یافت بطوری که عطای ادامه همکاری را (علیرغم میل باطنیم)به لقایش بخشیدم.با تمامی این اوصاف هنوز دست از تلاش بر نداشته همچون گذشته به جمع آوری واژه و …مشغولم.(تنها چیزی که موجب آرامش روحیم میشود ). از دختر خاله ام(بهاره خانم)شنیده ام کتاب وازه نامه ای به قلم جناب دلاور تربه بر چاب شده .برای ایشان و دیگر دوستانی که در این راه گام بر میدارند بهترینها را آرزومندم.شما و تمامی کاربران محترم سایت را به خدای بزرگ میسپارم .
    با کمال احترام موسی زاد آبکناری

    1. خانم موسی زاد عزیز سلام،
      ما که درب مسجد را بخاطر یک بی نماز نبستیم و شما هم لطفا” همین کار را بکنید و در نظر داشته باشید در هر عرصه ای که فعال باشید ، اعم از فرهنگی یا اجتماعی و دیگر عرصه ها ، از برخوردهای غیر منصفانه قلیلی در امان نخواهید بود. این بوده و خواهد بود.
      موفق و مؤید باشید

  6. با سلام و عرض ادب،خدمت مبارک سرکار خانم موسی زاد آبکنار اشعار می دارد که هدف از نشر اندوخته های با ارزش شما تحت عنوان کتاب واژه نامه های آبکناری،درحقیقت شکوفایی قلمی است که سالها از دید حتی همشهریانش مکتوم مانده و علیرغم صلاحیت و منزلتی که داشته،ناباورانه در حاشیه ها بسر برده است.مسلما”ادامه رسالت و کار با ارزش و پر محتوای سرکار عالیه،نیروی محرکه ای خواهد بود تا جوانان آن دیار نیز در پیروی از سنت حسنه و روشنگرانه شما،مشتاق استمرار آن رسالت باشند.اگر امروز این حقیر به دانش سرکار عالیه افتخار می کند و طرفدار اشعار زیبای شماست؛مطمئن باش که فردای جامعه ما علاوه بر شما به دانش آموختگان پیرو سبک ماندگار شما نیز مفتخر خواهد بود.برای موفقیت شما هر کاری که از دستم برآید دریغ نخواهم کرد.با آرزوی سربلندی شما،برادرت فرزاد.

  7. سلام
    زماد کلمه ایست که روبه فراموشی ست .کاربردش به این صورت است که میگویند خیله زمادو که بامه یاخیله زمادوکه بی شه.زماد همان زمان است .باتشکر

  8. سلام
    کلمه او ورد overd و کلمه کساد ksad دو تا از واژه هایی هستند که در اکثر استانها گفته میشود در همه جا هم حدودا” یک معنی میدهد و در میان مردم آبکنارنیز همان معانی را دارد.اما هرچه در لغتنامه دهخدا و معین جستجو کردم نتیجه ای حاصل نشد. شما آبکناریهای نازنین میدانید این دو کلمه از کجا و چه زمانه وارد لهجه آبکناری شده اند.موفق باشید

    1. آقا محمود عزیز سلام،
      کلمۀ کساد در زبان فارسی هم مورد استفاده قرار می گیرد ولی ریشۀ کلمۀ “اوورد یا اوورت” را زبان شناسان باید بیان کنند ، البته در انگیسی کلمۀ over که با همان تلفظ ادا می شود ، به معانی زیر بکار می رود:
      – بیش از
      – مافوق
      – مازاد
      – سر ریز
      و امثالهم
      واژه “اوورد یا اوورت” در آبکنار به معنی فراوانی بکار می رود و با کمی تسامح می توان قرابتی بین معنی آن و معانی over مشاهده کرد.

  9. آقارضا کلمه تاچو درلیست وجود دارد ؟.اگرندارد تاچو یعنی ای لنگو وای لنگو بعنی ایکیسی وایکیسی یعنی یک گونی البته ۶۰ کیلویی

    1. آقا محمود عزیز سلام،
      زنده کردن واژه هایی که صرفا” در آبکنار کاربرد داشتند ، فضای دوستی و صمیمیت قدیم را بازیابی می کنند که این روزها به شدت مورد نیاز است.
      با تشکر از شما

  10. جناب آقای سیاوش سلام،
    لغاتی که در لیست نیست:
    کردکاران = رفتارها
    پوشت و پالیکا = غلت زدن
    مولو کودو = بچۀ سر راهی یا ولد زنا ( با اقتباس از استاد شکوری آبکنار )

  11. سلام و صد درود بر شما و استاد عزیز و گرامی
    دورجو کیسی یادت میاد پوست ما را با اون میکندند! اضافه نمایید لطفا البته بعد از خنده هایتان

    1. دیروز که داستان “دوستان کامپیوتری” را می نوشتم به یک اصطلاح رسیدم که قبلا” از آن یاد نشده بود:
      ته کولای ووکوش بوجورتر
      به نظر می رسد که برای این اصطلاح هیچ معادل فارسی وجود ندارد و ترجمۀ لغوی آن هم نا رسا می باشد. با اینکه از محل کاربرد آن مطلع بودم ولی در توضیح آن کم آوردم.
      در همین اصطلاح لغت “ووکوش “ با مصدر ووکوشن جدید است و به معنی بالا کشیدن است ، مثل کلاه را بالا کشیدن یا فتیله را بالا کشیدن.
      زمزمۀ کلمۀ فوق ما را می کشاند به لغت ووداشتن یا ویداشتن که معنی مکیدن می دهد.

  12. واژه ای در آبکنار و روستاهای نزدیک مورد استفاده دارد که در فارسی به معنی بی میلی یا اکراه در انجام یک کار است.
    – مراغ یا مراق
    ما می گوییم : اونا مراغ (مراق) بیگیفته
    یعنی زورش می آید ، به او فشار می آید ، اکراه دارد
    همچنین می گوییم : مرا مراغ بیگیفته یا مرا مراغ گیره
    یعنی خیلی زورم می آید ، برای من مشکل است !

  13. دو تا لغت پیدا کردم که در لیست وجود ندارد:
    ۱- چوم فوقا – چوم فوقاسن یعنی به روی طرف آوردن و زمانی کاربرد دارد که برای کسی کاری انجام داده اید و یک بار یا بارها و با منت گذاشتن به وی یادآوری می کنید، این حالت را می گویند : به چوم فوقاسن
    در ضمن فوقاسن یعنی فرو کردن چیزی در چیز دیگر.
    ۲- چکچکو یا چک چکو یعنی سر و صدا کردن و معمولا” به صدای بلند خانم ها با چاشنی پرخاش ، چکچکو گفته می شود.

  14. سلام
    اقا رضا تو دسته صیادی یک واژه یادم اومد و چک کردم دیدم توی لغتنامه نیست کلمه لوتکاپا و لوتکاپا را عموما از درختان توت تهیه میکردند چون هم مهم بود وهم حالت زاویه قائمه داشت

  15. سلام
    آقارضا کلمه ووناس دردوجا بکارمیاد یکی کاری برای آدم زیادی بشه وحال ادموبگیره ویکی آنکه غذادرگلوگیرکنه .امشت پلامرا ووناس.یادم اومد که این کلمه را بنویسم.حالا بخند تابدونی خنده یعنی چه وبدون که هرلحظه به یادتم وبه یادفرهنگ ابکناری .این کلمات را بایدنوشت .خواهشا شما هم بنویسید

  16. آقای سیاوش سلام،
    اولا” سپاسگزارم از لطف شما ثانیا” بایستی شما را از پایدارترین یاران صفحۀ “واژه نامه آبکناری” محسوب کنیم ، احتمالا” دوست داران این صفحه بسیارند و انشاءالله هر کس با یک واژۀ آبکناری ما را مهمان کنند .
    کلمۀ ” ووناس wuevnas “ برای من معنای “بریده شد “ می دهد مثلا” می گوییم :
    – شیر ، ووناس یعنی شیر بریده شد.
    – زاکه نفس ، ووناس یعنی صدای بچه بریده شد.
    برای گیر کردن یا به عبارتی پریدن غذا در گلو به گمان من کلمۀ “ووچکوس woochkas “ بکار می رود هر چند مصدر این کلمه به معنی بالا رفتن از دیوار و درخت نیز می باشد.
    خوش باشید

  17. واژۀ های جالب زیر جدیدا” دریافت شده اند:

    واژه هایی که صفت و موصوف یکدیگرند مانند زرخو کاتیل – سیاه آلوس (عالوس) -سورخو دووین -سبزو تمش
    واژۀ “وورگادن” به معنی سقط جنین و ” الاف ” به معنی بخار
    یک لغت شیرین : “جغرز” یعنی بجز و لغتی که در لیست وجود دارد اما ترجمه نشده و آن ” سولو sulu است که به “شر ” بکار می رود مثل : نتانم اونه سولو جووزم یعنی نمی توانم از شرش خلاص شوم.
    “ولو چیچال” واژه ای است که به آب سرد نزدیک به ولرم اطلاق می شود ، “باقلا اشکن” به جغد گفته می شود.
    “چانه کویه” یعنی زمانی که از شدت گریه یا پرحرفی ، چانه اش می لرزد. “خفتا گیره” یعنی کار از روی ناچاری و در واقع بیگاری ، “بوفا ” یعنی سر پا ایستادن
    دوستانی که به واژه ها و اصطلاحات آبکناری تسط دارند ، لطفا” واژه نامۀ فوق را مرور نموده ، نواقص و اشتباهات را یادآوری نمایند. تشکر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب فرهنگی خطه زیبای آبکنار

error: Content is protected !!