مسجد جامع آبکنار

به دنبال کارهایی که از جناب شکوفه در این سایت منتشر گردید این بار هم سراغ ایشان رفتم و از ایشان خواهش کردم مطالبی در خصوص تاریخچه تاسیس مسجد جامع در آبکنار برای ما بنویسند مثل همیشه با رویی خوش پذیرفتند و مطالبی که در ذیل می خوانید با اندکی تغییر به قلم این مرد فرهیخته و استاد مهربان است :

                                                                                                 لیدا مهدی آبکنار

یا حق

پژوهشی در پیداییش مسجد جامع آبکنار (  نویسنده و گردآورنده : میرزا فتح اله شکوفه آبکنار )

حافظ اسرار الهی کس نمیداند خموش             از که می پرسی که دور روزگاران را چه شد

تاریخ نانوشته ای که دهها سال سینه به سینه از پدران به ما منتقل شده است چنین حکایت می کند :

 قومیت و تبار آبکناریهای اولیه از مردم  لر و کرد بوده اند.  بهترین و شفاف ترین دلیل آن شباهت عجیب گویش آبکناریها با گویش آن اقوام و همچنین خصلتهای زیستی آنان است. به روایت بزرگان و قدما  اجداد اولیه آبکناریها ۲۲ طایفه بودند  که بوسیله حکام جبار تیموریان به حاشیه بحر خزر رانده شدند  بعدها  که مرداب از پیکر دریای آبسکون دریای بحر خزر یا دریای مازندران و دریای خراسان جدا گردید لذا به همین دلیل قدیمی ها مرداب را فرزند و زاده  بحر خزر میدانستند وقتی کوچ این اقوام به سواحل جنوبی خزر آغاز شد در ابتدا در حاشیه سنجربست توالش در منطقه ای بنام خرفکام یا خوشاور اسکان یافتند و چون پیروان مذهب اثناعشری شیعی ( فرقه دوازده امامی )  بودند درآن منطقه یک باب مسجد ساختند. این مسجد هم پایگاه مذهبی برای  فرائض دینی بود و هم در آن مکتب خانه برای تدریس علوم بنا نهادند. آقای منوچهر ستوده مردم شناس برجسته در کتاب خود با نام” از آستارا تا استرآباد ”  از مسجد و گورستان قدیمی قوم آبکناری یاد کرده اند.

  در آن زمان علم شیمی و دارو سازی بصورت فعلی در خدمت بشر قرار نگرفته بود تا با فرمول های اعجاز آمیز خود  نجات بخش انسانهای بی گناه و بی پناه از چنگال بیماریها باشد و هر از گاهی مرض طاعون و وبا فوج فوج خلق الله را مورد حمله قرار می داد و به  هلاکت می رساند . مردم بی پناه به ناچار از یک محل به محل دیگر کوچ یا شاید فرار می کردند. قوم آبکنار هم از این امر مستثنی نبود و به  ناچار از منطقه ای به منطقه دیگر کوچ میکرد تا سرانجام در زمان نادریان به منطقه ای که اکنون آبکنار نام گرفته است کوچ کرده و اسکان می یابند.

 نقل شده است در این کوچ آقا سید شرف الدین شاه هم با این قوم همراه بودند که بین ایشان و یعقوب بیک اعلاء  ( جد بزرگ خاندان بنی یعقوب های آبکناری ) اختلافی پدید آمده که باعث میشود سید شرف الدین شاه دوباره به منطقه خوشاور نقل مکان کند . در ابتدا قرار بر این بود که آبکناریها در منطقه ماهروزه کنونی سکونت کنند ولی در نهایت در همین ناحیه که امروزه آبکنار نامیده می شود در سه نقطه مختلف مستقر می شوند و به این صورت سه محله آبکنار شکل گرفت. مردم آبکنار در اولین قدم اقدام به ساختن مسجد جامع نمودند و لذا آن محل را هم مسجد محله نام نهادند محل اسکان سادات قوم را که در محله پایین بود را میر محله و محل مابین آنها را  میان محله نام نهادند .

مسجد جامع قدیمی حدود ۲ هکتار محوطه و حیاط  و بنا داشت ومحل گورستان تاریخی هم در آن قرار داشت بزرگانی که زمین این مسجد تاریخی را وقف نمودند آقایان :

اسکندر بیک اعلاء ( جد فردوسی ها ) /  غنی زاد ها  / فخری ها / اسد بیک  / ابراهیم بیک  /  حیدر بیک  / مختار بیک / هاشم بیک /  قلی بیک /  رضا بیک  /  رحیم بیک و در صدر آنان  سید بزرگوار میر محل سید خرم کیا آبکناری بودند .

  این مسجد پس از بنا بارها با همت مردم غیور آبکنار مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت تا اینکه در سال ۱۳۴۸ بوسیله هیات امنای مسجد قدیمی آقایان حاجی عطااله سلیم پور /  قدرت جمشیدی  /  یعقوب احمدی /  محمد آقا نیکو /  ناز آقا مهرفرد /  حسین گل /  حاجی محمد علی پور موسی و اینجانب فتح اله شکوفه  با نظارت و مدیریت مرحوم مهندس حاج محمد گیاهی قزوینی مجددا بازسازی و به شکل کنونی ساخته شد عده زیادی از فرهیختگان آبکناری در این امر مشارکت نمودند شادروان زنده یاد مهندس محمد دبیری آبکنار / سپهبد محمد رحیمی آبکنار / حاجی قاسم آقا اسدی پور /  حاجی عبدالکریم مدبر / مهندس برادران طلوعی / قاضی محسن عمرانی /  حاجی ابوالحسن خان رحیمی و دهها نفر دیگر که اکنون بیاد ندارم کمکهای زیادی برای بازسازی این پایگاه اعتقادی و مذهبی نمودند عده ای از زنان مهریه های خود را از شوهرانشان مطالبه و برای بازسازی مسجد بزرگ محل خود هدیه نمودند زنان غیرتمند آبکناری با فروش طلا و چیزهای با ارزش خود  در ساخت آن مشارکت نموده و این بنا تاریخی و مذهبی ،  اکنون در مسجد محل آبکنار از غیرت آنان به یادگار مانده است.

عمر واقعی این مسجد و گورستان حوالی آن در حدود ۴۰۰ سال است و امیدوارم سالهای سال پابر جا باشد .

                    

                                                                                               میرزا فتح اله شکوفه آبکنار

 

مدرسه خیام بیش از ۸۰ سال پیش در آبکنار ساخته شد یعنی زمان حکومت رضا شاه پهلوی ………..

اگر مایل هستید در مورد مدرسه خیام و تاریخش بیشتر بدانید منتظر باشید تا آن را از زبان تاریخ گویای آبکنار  بشنوید …  منتظر باشید  …

Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Facebook

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *